Luật sư Gần Tôi – Xử phạt vi phạm về hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế – 2025

Luật sư Gần Tôi hướng dẫn xử lí – Hóa đơn, chứng từ là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế của người nộp thuế. Trong quá trình sản xuất, kinh doanh, nhiều cá nhân, doanh nghiệp do thiếu hiểu biết hoặc cố tình vi phạm đã lập, sử dụng hóa đơn, chứng từ không đúng quy định, dẫn đến bị xử phạt nặng. Vậy xử phạt vi phạm về hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế được quy định như thế nào?

1. Hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế là gì?

Hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế là tài liệu do người bán lập hoặc cơ quan có thẩm quyền phát hành, dùng để ghi nhận việc bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và làm căn cứ kê khai, tính và nộp thuế theo quy định pháp luật.

Hóa đơn, chứng từ bao gồm: hóa đơn điện tử, hóa đơn giấy, chứng từ kế toán, chứng từ khấu trừ thuế và các tài liệu liên quan đến doanh thu, chi phí, nghĩa vụ thuế. Việc lập, quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ phải đúng hình thức, nội dung và thời điểm theo quy định của pháp luật thuế và kế toán.

Mọi hành vi lập sai, sử dụng không đúng hoặc dùng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp đều bị coi là vi phạm pháp luật thuế và có thể bị xử phạt theo quy định.

2. Các hành vi vi phạm về hóa đơn, chứng từ thường gặp

Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, nhiều cá nhân, doanh nghiệp đã vi phạm quy định về hóa đơn, chứng từ do thiếu hiểu biết hoặc cố ý trục lợi. Các hành vi vi phạm về hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế thường gặp bao gồm:

• Không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo quy định

• Lập hóa đơn không đúng thời điểm, làm sai lệch kỳ kê khai thuế

• Lập hóa đơn sai nội dung như sai tên hàng hóa, số lượng, đơn giá, thuế suất

• Lập hóa đơn không đúng hình thức, không đầy đủ các tiêu thức bắt buộc

• Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, hóa đơn giả hoặc hóa đơn của tổ chức khác

• Mua bán, cho, trao đổi hóa đơn trái phép

• Làm mất, cháy, hỏng hóa đơn, chứng từ nhưng không khai báo theo quy định

• Không lưu trữ hóa đơn, chứng từ đúng thời hạn luật định

• Sử dụng chứng từ không hợp lệ để kê khai, khấu trừ hoặc hoàn thuế

Những hành vi nêu trên đều bị coi là vi phạm pháp luật về thuế và hóa đơn, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà người vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính, truy thu thuế hoặc xử lý theo quy định khác của pháp luật.

Xem thêm: Hành vi cản trở việc thăm nom con bị xử phạt hành chính ra sao – 2025

3. Mức xử phạt vi phạm về hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế

Việc xử phạt các hành vi vi phạm về hóa đơn, chứng từ được áp dụng theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm.

3.1. Xử phạt đối với hành vi vi phạm về lập hóa đơn

Luật sư Gần Tôi cho biết:

• Phạt cảnh cáo đối với hành vi vi phạm lần đầu, có tình tiết giảm nhẹ và không làm ảnh hưởng đến nghĩa vụ thuế.

• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm, nhưng không dẫn đến chậm nộp thuế.

• Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với hành vi lập hóa đơn sai nội dung, sai hình thức, thiếu các tiêu thức bắt buộc theo quy định.

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo quy định pháp luật.

3.2. Xử phạt đối với hành vi sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp

• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, hóa đơn giả hoặc hóa đơn của tổ chức, cá nhân khác để kê khai thuế.

• Trường hợp sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp nhằm trốn thuế hoặc gian lận thuế, người vi phạm còn bị:

  • Truy thu số thuế đã trốn

  • Phạt tiền theo hành vi trốn thuế

  • Tính tiền chậm nộp thuế theo quy định của pháp luật

3.3. Xử phạt đối với hành vi làm mất, cháy, hỏng hóa đơn, chứng từ

• Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã phát hành nhưng chưa lập.

• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã lập, ảnh hưởng đến việc kê khai, nộp thuế.

3.4. Biện pháp khắc phục hậu quả

Luật sư Gần Tôi – Ngoài hình thức xử phạt chính, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như:

• Buộc hủy hóa đơn, chứng từ vi phạm

• Buộc lập lại hóa đơn đúng quy định

• Buộc nộp đủ số thuế còn thiếu

• Buộc nộp tiền chậm nộp thuế theo quy định

4. Vi phạm về hóa đơn, chứng từ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Luật sư Gần Tôi – Không phải mọi hành vi vi phạm về hóa đơn, chứng từ đều bị xử phạt hành chính. Trong trường hợp vi phạm có tính chất nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước hoặc có dấu hiệu trốn thuế, gian lận thuế, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Một số trường hợp có thể bị xử lý hình sự bao gồm:

• Mua bán hóa đơn trái phép với số lượng lớn

• Sử dụng hóa đơn giả, hóa đơn không hợp pháp để kê khai thuế, hoàn thuế

• Lập hóa đơn khống nhằm trốn thuế hoặc chiếm đoạt tiền thuế

• Gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước theo mức định lượng luật định

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị:

• Phạt tiền ở mức cao

• Phạt cải tạo không giam giữ

• Phạt tù theo quy định của pháp luật hình sự

• Đồng thời phải bồi thường thiệt hại, truy thu thuế và tiền chậm nộp

Việc xử lý hình sự nhằm răn đe và phòng ngừa các hành vi gian lận, trốn thuế thông qua hóa đơn, chứng từ trong hoạt động kinh doanh.

Xem thêm: Người chưa đủ 18 tuổi gây rối trật tự công cộng bị xử lý như thế nào 2025?

5. Làm gì để tránh vi phạm về hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế?

Để hạn chế rủi ro pháp lý và tránh bị xử phạt về hóa đơn, chứng từ, cá nhân và doanh nghiệp cần chủ động tuân thủ đúng các quy định của pháp luật thuế. Một số biện pháp quan trọng gồm:

5.1. Lập và sử dụng hóa đơn đúng quy định

• Lập hóa đơn đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ

• Ghi đầy đủ, chính xác các nội dung bắt buộc trên hóa đơn

• Sử dụng đúng loại hóa đơn (đặc biệt là hóa đơn điện tử) theo quy định hiện hành

5.2. Kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn đầu vào

• Kiểm tra thông tin người bán, mã số thuế, tình trạng hoạt động

• Đối chiếu hóa đơn với hợp đồng, chứng từ thanh toán

• Không sử dụng hóa đơn có dấu hiệu giả mạo hoặc bất hợp pháp để kê khai thuế

5.3. Quản lý và lưu trữ hóa đơn, chứng từ đầy đủ

• Lưu trữ hóa đơn, chứng từ đúng thời hạn theo quy định pháp luật

• Có biện pháp bảo quản để tránh mất, cháy, hỏng

• Thực hiện khai báo kịp thời khi xảy ra sự cố liên quan đến hóa đơn

5.4. Thường xuyên cập nhật quy định pháp luật thuế

• Theo dõi các văn bản mới về thuế, hóa đơn, chứng từ

• Cập nhật các thay đổi liên quan đến hóa đơn điện tử

• Đào tạo, hướng dẫn nhân sự kế toán nắm vững quy định

5.5. Nhờ tư vấn chuyên môn khi cần thiết

• Sử dụng dịch vụ kế toán, tư vấn thuế chuyên nghiệp

• Tham khảo ý kiến luật sư khi phát sinh vướng mắc hoặc tranh chấp

• Chủ động rà soát, kiểm tra nội bộ để phát hiện sớm sai sót

Việc tuân thủ đúng quy định về hóa đơn, chứng từ không chỉ giúp tránh bị xử phạt mà còn góp phần bảo đảm hoạt động kinh doanh minh bạch, bền vững.

6. Kết luận

Vi phạm về hóa đơn, chứng từ trong hoạt động thuế là hành vi phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nghiêm trọng đối với cá nhân và doanh nghiệp. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, truy thu thuế, tính tiền chậm nộp, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Do đó, việc lập, quản lý và sử dụng hóa đơn, chứng từ đúng quy định pháp luật không chỉ là nghĩa vụ thuế mà còn là biện pháp quan trọng giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro, bảo đảm hoạt động kinh doanh ổn định và bền vững.

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 7916 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)