2. Người chưa thành niên gây bạo lực học đường dẫn đến chết người có phải chịu trách nhiệm hình sự không?

Theo quy định của pháp luật hình sự Việt Nam, người chưa thành niên không đương nhiên được miễn trách nhiệm hình sự khi thực hiện hành vi phạm tội. Trong các vụ bạo lực học đường dẫn đến chết người, nếu hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm và người thực hiện đạt độ tuổi luật định, thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Cụ thể:

• Người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, kể cả các tội xâm phạm tính mạng con người.

• Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng do cố ý hoặc đặc biệt nghiêm trọng do vô ý.

Trong thực tế, hành vi bạo lực học đường gây chết người thường bị xem xét là tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, nên người chưa thành niên trong độ tuổi trên vẫn có thể bị khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử theo quy định.

Tuy nhiên, khi xử lý trách nhiệm hình sự đối với người chưa thành niên, cơ quan tiến hành tố tụng phải tuân thủ các nguyên tắc đặc thù, như: lấy giáo dục, cải tạo là mục tiêu chính, cân nhắc mức độ nhận thức, hoàn cảnh gia đình, môi trường sống và khả năng phục hồi của người phạm tội. Điều này dẫn đến việc mức hình phạt áp dụng thường nhẹ hơn so với người thành niên, nhưng không làm mất đi bản chất nghiêm trọng của hành vi và hậu quả chết người đã xảy ra.

Xem thêm: Vợ/chồng mất tích, mất liên lạc có ly hôn đơn phương được hay không? (mới nhất 2025)

3. Các tội danh có thể áp dụng đối với người chưa thành niên gây bạo lực học đường dẫn đến chết người

Tùy thuộc vào tính chất hành vi, mức độ lỗi và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi bạo lực và hậu quả chết người, người chưa thành niên có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về nhiều tội danh khác nhau theo quy định của pháp luật. Một số tội danh thường được áp dụng trong các vụ bạo lực học đường nghiêm trọng bao gồm:

• Tội giết người: áp dụng khi có căn cứ cho thấy người chưa thành niên cố ý tước đoạt tính mạng của nạn nhân, như đánh đập dã man, dùng hung khí nguy hiểm hoặc thực hiện hành vi với ý thức rõ ràng về khả năng gây chết người.

• Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác dẫn đến chết người: áp dụng trong trường hợp người gây bạo lực không có mục đích giết người, nhưng cố ý thực hiện hành vi gây thương tích và hậu quả dẫn đến nạn nhân tử vong.

• Tội vô ý làm chết người: áp dụng khi người chưa thành niên không mong muốn hậu quả chết người, nhưng do cẩu thả, thiếu kiểm soát hành vi trong quá trình bạo lực mà gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

• Tội bức tử: áp dụng trong các trường hợp bắt nạt, hành hạ, ép buộc về thể chất hoặc tinh thần trong thời gian dài, khiến nạn nhân rơi vào trạng thái tuyệt vọng và tự sát.

Việc xác định tội danh cụ thể phải căn cứ vào ý thức chủ quan của người thực hiện, phương thức bạo lực, mức độ nguy hiểm của hành vi, thời gian diễn ra và hậu quả thực tế. Đây là nội dung có ý nghĩa quyết định đối với mức hình phạt áp dụng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ pháp lý của người chưa thành niên cũng như gia đình liên quan.

4. Nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên gây bạo lực học đường dẫn đến chết người

Khi giải quyết các vụ việc người chưa thành niên gây bạo lực học đường dẫn đến chết người, pháp luật Việt Nam áp dụng những nguyên tắc xử lý đặc thù, nhằm vừa bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, vừa chú trọng yếu tố giáo dục, cải tạo đối với người chưa đủ 18 tuổi.

Trước hết, nguyên tắc xuyên suốt là lấy giáo dục, giúp đỡ người chưa thành niên sửa chữa sai lầm và phát triển lành mạnh làm mục tiêu chính, không đặt nặng trừng phạt thuần túy. Cơ quan tiến hành tố tụng phải xem xét độ tuổi, mức độ nhận thức, hoàn cảnh gia đình, môi trường sống và nguyên nhân dẫn đến hành vi bạo lực để lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp.

Bên cạnh đó, pháp luật quy định áp dụng hình phạt nhẹ hơn so với người thành niên phạm cùng tội danh, đồng thời ưu tiên các biện pháp giáo dục tại cộng đồng, giáo dục bắt buộc hoặc cải tạo nếu người phạm tội còn khả năng phục hồi và đáp ứng điều kiện luật định. Tuy nhiên, trong trường hợp hậu quả làm chết người, đặc biệt là do hành vi bạo lực nghiêm trọng, có tổ chức hoặc kéo dài, người chưa thành niên vẫn có thể bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn.

Ngoài ra, quá trình điều tra, truy tố, xét xử đối với người chưa thành niên phải bảo đảm quyền trẻ em, như: có người đại diện hợp pháp tham gia, bảo mật thông tin cá nhân, hạn chế tác động tiêu cực đến tâm lý của người phạm tội. Những nguyên tắc này nhằm cân bằng giữa bảo vệ lợi ích của xã hội, quyền lợi của nạn nhân và cơ hội hoàn lương cho người chưa thành niên.

Xem thêm: Tranh chấp phát sinh từ việc hứa thưởng nhưng không thực hiện