Luật sư Gần Tôi – Xử phạt hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung như thế nào 2026

Luật sư Gần Tôi – Chiếm dụng, cản trở lối đi chung là một trong những tranh chấp đất đai – nhà ở xảy ra phổ biến, đặc biệt tại khu dân cư đông đúc, ngõ xóm nhỏ hoặc đất sử dụng lâu năm. Nhiều người thắc mắc: hành vi này có bị xử phạt không, mức xử phạt như thế nào và người bị ảnh hưởng cần làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Lối đi chung là gì?

Luật sư Gần Tôi cho biết – Lối đi chung là phần diện tích đất được nhiều hộ gia đình, cá nhân hoặc tổ chức cùng sử dụng hợp pháp để đi lại, phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất hoặc tiếp cận thửa đất, nhà ở. Lối đi chung có thể tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau và không nhất thiết phải đứng tên riêng trên một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trong thực tế, lối đi chung thường được xác lập thông qua:

• Việc ghi nhận trong sổ đỏ, bản đồ địa chính;

• Thỏa thuận giữa các hộ sử dụng đất liền kề;

• Tập quán sử dụng ổn định, lâu dài, không có tranh chấp.

Theo quy định pháp luật, lối đi chung là tài sản sử dụng chung, mọi cá nhân liên quan có nghĩa vụ tôn trọng và không được cản trở quyền đi lại hợp pháp của người khác. Việc hiểu đúng khái niệm lối đi chung là cơ sở quan trọng để xác định hành vi chiếm dụng, cản trở và trách nhiệm pháp lý khi xảy ra vi phạm.

2. Thế nào là hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung?

Luật sư Gần Tôi tư vấn việc – Chiếm dụng, cản trở lối đi chung là hành vi của cá nhân hoặc hộ gia đình tự ý sử dụng, chiếm giữ hoặc tạo chướng ngại vật trên phần lối đi chung, làm hạn chế hoặc tước bỏ quyền đi lại hợp pháp của các chủ thể khác có quyền sử dụng lối đi đó.

Trên thực tế, các hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung thường gặp bao gồm:

• Xây tường, hàng rào, cổng hoặc công trình kiên cố chắn lối đi chung;

• Lấn chiếm một phần hoặc toàn bộ lối đi để làm sân, kho chứa, bãi đỗ xe;

• Đặt vật liệu xây dựng, chậu cây, xe cộ hoặc đồ vật cố định gây cản trở việc đi lại;

• Tự ý khóa, rào lối đi chung mà không có sự thỏa thuận hợp pháp của các hộ liên quan.

Những hành vi trên, dù với bất kỳ lý do nào, đều có thể bị xem là xâm phạm quyền sử dụng lối đi chung nếu không có căn cứ pháp lý hoặc sự đồng ý hợp pháp của các chủ thể cùng sử dụng.

Việc xác định đúng hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung là cơ sở quan trọng để áp dụng biện pháp xử lý, xử phạt và yêu cầu khôi phục lối đi theo quy định pháp luật.

3. Chiếm dụng, cản trở lối đi chung có vi phạm pháp luật không?

Luật sư Gần Tôi – Chiếm dụng, cản trở lối đi chung là hành vi vi phạm pháp luật, trừ trường hợp việc sử dụng lối đi được thực hiện đúng theo thỏa thuận hợp pháp hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Theo quy định của pháp luật về dân sự và đất đai, lối đi chung là phần đất được sử dụng chung, vì vậy không cá nhân nào có quyền tự ý chiếm giữ, xây dựng hoặc hạn chế quyền đi lại của người khác. Việc cho rằng lối đi nằm trên đất mình quản lý hoặc sử dụng không làm phát sinh quyền cản trở lối đi chung.

Trong thực tế, nhiều trường hợp vi phạm xuất phát từ việc:

• Hiểu sai về ranh giới đất và quyền sử dụng;

• Cho rằng sử dụng lâu năm thì có quyền chiếm dụng;

• Tự ý thay đổi hiện trạng lối đi mà không có sự đồng ý của các hộ liên quan.

Dù nguyên nhân là gì, nếu hành vi làm ảnh hưởng đến quyền đi lại hợp pháp của các chủ thể cùng sử dụng lối đi chung thì vẫn bị coi là vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý theo quy định.

Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, người có hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung có thể phải:

• Bị xử phạt vi phạm hành chính;

• Buộc tháo dỡ công trình, vật cản trái phép;

• Khôi phục lại tình trạng ban đầu của lối đi chung;

• Bồi thường thiệt hại phát sinh;

• Chấm dứt hành vi vi phạm theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền hoặc Tòa án.

Xem thêm: Luật sư Gần Tôi – Giữ nhầm tài sản của người khác không trả có phạm luật không?

4. Xử phạt hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung như thế nào?

Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm, người chiếm dụng, cản trở lối đi chung có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và phát sinh trách nhiệm dân sự theo quy định pháp luật.

4.1. Xử phạt vi phạm hành chính

Hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung thường bị xử phạt hành chính trong các trường hợp như:

• Lấn chiếm đất sử dụng chung;

• Sử dụng đất không đúng mục đích;

• Cản trở quyền sử dụng đất hợp pháp của người khác;

• Xây dựng công trình trái phép trên phần lối đi chung.

Mức phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào diện tích đất bị lấn chiếm, loại đất và mức độ vi phạm, đồng thời áp dụng theo quy định pháp luật về đất đai và trật tự xây dựng tại thời điểm xử lý.

4.2. Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của lối đi chung

Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc:

• Tháo dỡ tường rào, cổng, công trình xây dựng trái phép;

• Di dời vật cản, tài sản đặt trên lối đi chung;

• Trả lại hiện trạng ban đầu để đảm bảo việc đi lại bình thường của các hộ liên quan.

Đây là biện pháp bắt buộc nhằm khôi phục quyền sử dụng lối đi chung cho các chủ thể bị ảnh hưởng.

4.3. Buộc chấm dứt hành vi vi phạm

Trong nhiều trường hợp, cơ quan có thẩm quyền sẽ yêu cầu người vi phạm:

• Không tiếp tục tái diễn hành vi chiếm dụng, cản trở;

• Cam kết không tái phạm;

• Thực hiện đúng ranh giới, mốc giới theo hồ sơ địa chính.

Việc không chấp hành quyết định xử phạt có thể dẫn đến cưỡng chế thi hành theo quy định pháp luật.

4.4. Bồi thường thiệt hại (nếu có)

Nếu hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung gây thiệt hại thực tế như:

• Gây đình trệ sinh hoạt, kinh doanh;

• Phát sinh chi phí đi lại, sửa chữa;

• Làm hư hỏng tài sản của người khác;

người vi phạm có thể phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật dân sự, độc lập với việc bị xử phạt hành chính.

5. Người bị chiếm dụng, cản trở lối đi chung cần làm gì?

Khi quyền đi lại hợp pháp trên lối đi chung bị xâm phạm, người bị ảnh hưởng cần chủ động thực hiện đúng trình tự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, tránh tự ý xử lý dẫn đến tranh chấp phức tạp hơn.

5.1. Xác định rõ tình trạng pháp lý của lối đi chung

Trước tiên, cần kiểm tra:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ);

• Bản đồ địa chính, hồ sơ đo đạc;

• Văn bản thỏa thuận (nếu có);

• Thời gian, tập quán sử dụng lối đi chung ổn định.

Việc xác định rõ lối đi chung là cơ sở quan trọng để chứng minh quyền sử dụng hợp pháp khi yêu cầu xử lý vi phạm.

5.2. Thu thập chứng cứ về hành vi vi phạm

Người bị cản trở nên thu thập các chứng cứ như:

• Hình ảnh, video thể hiện việc chiếm dụng, rào chắn, xây dựng trái phép;

• Lời xác nhận của các hộ dân xung quanh;

• Biên bản làm việc với chính quyền địa phương (nếu có).

Chứng cứ càng đầy đủ thì khả năng giải quyết nhanh và đúng pháp luật càng cao.

5.3. Trao đổi, hòa giải với bên vi phạm

Pháp luật khuyến khích các bên:

• Trao đổi trực tiếp;

• Hòa giải tại tổ dân phố, thôn, khu dân cư;

• Lập biên bản hòa giải nếu đạt được thỏa thuận.

Hòa giải thành không chỉ tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn giúp giữ gìn quan hệ láng giềng.

5.4. Gửi đơn đề nghị xử lý đến cơ quan có thẩm quyền

Trường hợp hòa giải không thành, người bị ảnh hưởng có thể:

• Gửi đơn đề nghị xử lý vi phạm đến UBND cấp xã/phường;

• Đề nghị kiểm tra, lập biên bản và xử phạt hành chính;

• Yêu cầu buộc tháo dỡ công trình, vật cản trái phép.

Đây là bước quan trọng để can thiệp bằng biện pháp hành chính.

5.5. Khởi kiện ra Tòa án khi cần thiết

Nếu tranh chấp kéo dài hoặc không được giải quyết dứt điểm, người bị cản trở có quyền:

• Khởi kiện ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền;

• Yêu cầu xác định lối đi chung;

• Buộc chấm dứt hành vi vi phạm;

• Yêu cầu bồi thường thiệt hại (nếu có).

6. Những lưu ý quan trọng để tránh vi phạm lối đi chung

Để hạn chế tranh chấp và tránh bị xử phạt liên quan đến lối đi chung, người sử dụng đất cần lưu ý một số vấn đề pháp lý quan trọng sau:

6.1. Không tự ý thay đổi hiện trạng lối đi chung

Việc xây dựng, rào chắn, đặt cổng hoặc thay đổi hiện trạng lối đi chung chỉ được thực hiện khi có sự thỏa thuận hợp pháp của tất cả các chủ thể cùng sử dụng hoặc quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Mọi hành vi tự ý đều có nguy cơ bị xử phạt và buộc tháo dỡ.

Xem thêm: Luật sư Gần Tôi – Ly hôn với người nước ngoài khi một bên ở nước ngoài xử lý ra sao?

6.2. Xác định rõ ranh giới đất trước khi xây dựng

Trước khi xây nhà, làm hàng rào hoặc công trình phụ, cần:

• Kiểm tra kỹ sổ đỏ, bản đồ địa chính;

• Đo đạc, xác định mốc giới rõ ràng;

• Tránh xây dựng lấn sang phần lối đi chung.

Đây là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp kéo dài.

6.3. Tôn trọng quyền đi lại hợp pháp của các hộ liền kề

Ngay cả khi lối đi chung nằm trong phần đất mình quản lý, người sử dụng đất vẫn phải tôn trọng quyền đi lại hợp pháp của các hộ khác nếu quyền đó đã được xác lập hợp pháp theo pháp luật hoặc tập quán sử dụng ổn định.

6.4. Ưu tiên thương lượng, hòa giải khi phát sinh mâu thuẫn

Khi xảy ra bất đồng liên quan đến lối đi chung, các bên nên:

• Trao đổi thiện chí;

• Hòa giải tại cơ sở;

• Tránh hành vi tự ý rào chắn, ngăn cản.

Việc giải quyết ôn hòa sẽ giúp hạn chế rủi ro pháp lý và giữ gìn quan hệ cộng đồng.

6.5. Tham khảo ý kiến chuyên môn khi cần thiết

Trong các trường hợp phức tạp, có yếu tố lịch sử sử dụng đất lâu năm, người dân nên:

• Tham khảo ý kiến luật sư;

• Xin tư vấn từ cơ quan chuyên môn về đất đai;

• Tránh xử lý theo cảm tính dẫn đến vi phạm pháp luật.

7. Kết luận

Chiếm dụng, cản trở lối đi chung là hành vi vi phạm pháp luật, không chỉ xâm phạm quyền đi lại hợp pháp của người khác mà còn là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp đất đai kéo dài, mất đoàn kết khu dân cư. Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi này có thể bị xử phạt hành chính, buộc tháo dỡ công trình vi phạm, khôi phục hiện trạng lối đi chung và bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.

Để bảo vệ quyền lợi của mình, người dân cần hiểu rõ khái niệm lối đi chung, nhận diện đúng hành vi vi phạm và lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp, ưu tiên hòa giải nhưng sẵn sàng sử dụng biện pháp hành chính hoặc khởi kiện khi cần thiết. Việc tuân thủ pháp luật và tôn trọng quyền lợi chung không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường sống văn minh, ổn định.

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 7916 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)