Luật sư Gần Tôi – Tranh chấp bản quyền âm nhạc trong hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc 2026

Luật sư Gần Tôi – Trong lĩnh vực âm nhạc, hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc là căn cứ quan trọng để xác lập quyền và nghĩa vụ giữa nhạc sĩ, ca sĩ, nhà sản xuất và đơn vị phát hành. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít tranh chấp bản quyền âm nhạc phát sinh do hợp đồng thiếu chặt chẽ, hiểu sai quyền tác giả và quyền liên quan, hoặc việc khai thác tác phẩm vượt quá phạm vi thỏa thuận. Bài viết dưới đây sẽ phân tích các dạng tranh chấp thường gặp và cách giải quyết theo quy định pháp luật.

1. Hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc là gì?

Luật sư Gần Tôi – Hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc là thỏa thuận bằng văn bản giữa các chủ thể tham gia vào quá trình sáng tạo, biểu diễn, sản xuất và khai thác tác phẩm âm nhạc, nhằm xác lập quyền và nghĩa vụ pháp lý liên quan đến bản quyền âm nhạc.

Trên thực tế, loại hợp đồng này thường được ký kết giữa:

• Nhạc sĩ (tác giả ca khúc);

• Ca sĩ, nghệ sĩ biểu diễn;

• Nhà sản xuất âm nhạc;

• Công ty truyền thông, đơn vị phát hành hoặc khai thác thương mại.

Nội dung hợp đồng có thể bao gồm việc:

• Sáng tác và sử dụng ca khúc;

• Sản xuất bản ghi âm, ghi hình;

• Phát hành, phân phối trên nền tảng truyền thống và nền tảng số;

• Khai thác thương mại và phân chia lợi ích kinh tế.

Hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để xác định:

• Ai là chủ sở hữu quyền tác giả;

• Ai có quyền khai thác, sử dụng ca khúc;

• Phạm vi, thời hạn và hình thức khai thác bản quyền âm nhạc.

Nếu hợp đồng không rõ ràng hoặc thiếu chặt chẽ, rất dễ phát sinh tranh chấp bản quyền âm nhạc trong quá trình khai thác và phát hành ca khúc.

2. Vì sao tranh chấp bản quyền âm nhạc thường phát sinh từ hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc?

Trên thực tế, phần lớn tranh chấp bản quyền âm nhạc đều bắt nguồn từ hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc không rõ ràng hoặc không đầy đủ nội dung pháp lý. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các vấn đề sau:

2.1. Không xác định rõ chủ sở hữu quyền tác giả

Luật sư Gần Tôi – Nhiều hợp đồng chỉ ghi nhận việc “đặt hàng sáng tác” hoặc “độc quyền sử dụng ca khúc” nhưng không làm rõ việc chuyển giao quyền tác giả. Điều này dẫn đến tranh chấp về:

• Ai là chủ sở hữu ca khúc sau khi ký hợp đồng;

• Đơn vị sản xuất có được toàn quyền khai thác hay chỉ được sử dụng trong phạm vi nhất định;

• Nhạc sĩ có còn quyền cấp phép cho bên thứ ba hay không.

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến tranh chấp bản quyền âm nhạc.

2.2. Nhầm lẫn giữa quyền nhân thân và quyền tài sản

Nhiều bên cho rằng khi đã trả tiền sáng tác hoặc sản xuất thì được toàn quyền đối với ca khúc. Tuy nhiên, trên thực tế:

• Quyền nhân thân (đứng tên tác giả, bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm…) thường không được chuyển giao;

• Quyền tài sản chỉ được chuyển giao khi có thỏa thuận rõ ràng bằng văn bản.

Sự nhầm lẫn này dễ dẫn đến việc khai thác ca khúc vượt quá quyền được phép.

2.3. Hợp đồng không quy định rõ phạm vi khai thác

Không ít hợp đồng chỉ ghi chung chung về việc “phát hành” hoặc “khai thác thương mại” mà không làm rõ:

• Khai thác trên nền tảng nào (truyền thống, số, mạng xã hội);

• Có được sử dụng cho quảng cáo, thương mại khác hay không;

• Phạm vi lãnh thổ và thời hạn sử dụng.

Khi ca khúc được khai thác rộng rãi, tranh chấp rất dễ phát sinh.

2.4. Thiếu thỏa thuận về bản ghi âm, ghi hình

Ngoài ca khúc, còn tồn tại quyền đối với:

• Bản ghi âm, ghi hình;

• Bản phối, bản thu;

• Quyền của nghệ sĩ biểu diễn.

Nếu hợp đồng không phân định rõ các quyền này, tranh chấp giữa nhạc sĩ, ca sĩ và nhà sản xuất là điều khó tránh khỏi.

2.5. Lợi ích kinh tế phát sinh ngoài dự kiến ban đầu

Nhiều ca khúc ban đầu chỉ được dự kiến phát hành ở phạm vi hẹp nhưng sau đó trở nên nổi tiếng, mang lại doanh thu lớn từ:

• Nền tảng số;

• Quảng cáo, biểu diễn thương mại;

• Chuyển nhượng, cấp phép lại.

Khi đó, các bên dễ phát sinh mâu thuẫn nếu hợp đồng không có cơ chế phân chia lợi ích rõ ràng.

Xem thêm: Luật sư Gần Tôi – Xử phạt hành vi chiếm dụng, cản trở lối đi chung như thế nào 2026

3. Các dạng tranh chấp bản quyền âm nhạc phổ biến trong hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc

Trong quá trình thực hiện hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc, tranh chấp bản quyền âm nhạc thường phát sinh dưới nhiều hình thức khác nhau, chủ yếu liên quan đến quyền tác giả, quyền liên quan và quyền khai thác thương mại.

3.1. Tranh chấp về quyền sở hữu ca khúc

Đây là dạng tranh chấp phổ biến nhất, thường xảy ra khi:

• Các bên không thống nhất về việc ai là chủ sở hữu quyền tác giả;

• Hợp đồng chỉ ghi nhận quyền sử dụng mà không nêu rõ việc chuyển giao quyền;

• Nhạc sĩ cho rằng chỉ cho phép sử dụng có thời hạn, trong khi bên sản xuất cho rằng đã mua đứt ca khúc.

Tranh chấp dạng này thường liên quan trực tiếp đến giá trị cốt lõi của tác phẩm âm nhạc.

3.2. Tranh chấp về phạm vi sử dụng và khai thác ca khúc

Nhiều tranh chấp phát sinh khi ca khúc bị khai thác:

• Ngoài mục đích đã thỏa thuận ban đầu;

• Trên nền tảng số, mạng xã hội mà hợp đồng chưa đề cập;

• Cho mục đích quảng cáo, thương mại khác mà không xin phép.

Việc khai thác vượt phạm vi hợp đồng có thể bị coi là xâm phạm bản quyền âm nhạc.

Xem thêm: Luật sư Gần Tôi – Giữ nhầm tài sản của người khác không trả có phạm luật không?

3.3. Tranh chấp liên quan đến bản ghi âm, ghi hình

Bên cạnh ca khúc, tranh chấp còn liên quan đến:

• Quyền đối với bản ghi âm, ghi hình;

• Quyền sử dụng bản phối, bản thu;

• Việc tái sử dụng bản ghi cho các sản phẩm khác.

Nếu hợp đồng không tách bạch quyền đối với tác phẩm và quyền đối với bản ghi, mâu thuẫn rất dễ phát sinh.

3.4. Tranh chấp về quyền của nghệ sĩ biểu diễn

Trong nhiều trường hợp:

• Ca sĩ cho rằng mình có quyền quyết định việc khai thác bản ghi;

• Nhà sản xuất cho rằng đã toàn quyền sử dụng do bỏ chi phí sản xuất.

Việc không làm rõ quyền liên quan của nghệ sĩ biểu diễn là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp.

3.5. Tranh chấp về thù lao, nhuận bút và chia sẻ doanh thu

Khi ca khúc mang lại lợi nhuận lớn, tranh chấp thường phát sinh liên quan đến:

• Cách tính thù lao, nhuận bút;

• Việc chia doanh thu từ nền tảng số;

• Minh bạch trong thống kê, thanh toán.

Đây là dạng tranh chấp dễ kéo dài nếu hợp đồng không có cơ chế kiểm soát rõ ràng.

4. Tranh chấp bản quyền âm nhạc trong hợp đồng được giải quyết như thế nào?

Khi phát sinh tranh chấp bản quyền âm nhạc trong hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc, các bên có thể lựa chọn nhiều phương thức giải quyết khác nhau. Tùy tính chất tranh chấp và mong muốn của các bên, việc giải quyết có thể được thực hiện theo con đường thương lượng, hành chính hoặc tố tụng.

4.1. Thương lượng, hòa giải giữa các bên

Đây là phương thức được ưu tiên hàng đầu, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc – giải trí, nhằm:

• Giữ gìn mối quan hệ hợp tác lâu dài;

• Giảm thiểu chi phí và thời gian giải quyết tranh chấp;

• Linh hoạt điều chỉnh nội dung hợp đồng cho phù hợp thực tế khai thác.

Việc thương lượng, hòa giải thành nên được lập thành văn bản để làm căn cứ pháp lý tiếp theo.

4.2. Yêu cầu chấm dứt hành vi xâm phạm bản quyền âm nhạc

Chủ thể quyền bị xâm phạm có quyền:

• Yêu cầu bên vi phạm chấm dứt việc khai thác trái phép;

• Gỡ bỏ ca khúc, bản ghi khỏi nền tảng sử dụng trái phép;

• Yêu cầu xin lỗi, cải chính công khai (nếu ảnh hưởng đến uy tín).

Đây là biện pháp cần thiết để ngăn chặn thiệt hại tiếp tục phát sinh.

4.3. Yêu cầu bồi thường thiệt hại

Nếu hành vi vi phạm gây thiệt hại thực tế, chủ thể quyền có thể yêu cầu:

• Bồi thường tổn thất vật chất;

• Bồi thường tổn thất tinh thần (nếu có);

• Thanh toán khoản lợi nhuận thu được từ việc khai thác trái phép.

Việc bồi thường thường căn cứ vào thiệt hại thực tế và lợi nhuận bất hợp pháp.

4.4. Khởi kiện tranh chấp bản quyền âm nhạc tại Tòa án

Trong trường hợp không thể tự thỏa thuận, các bên có quyền:

• Khởi kiện tranh chấp hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc;

• Yêu cầu Tòa án xác định quyền sở hữu, quyền khai thác;

• Yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời để ngăn chặn vi phạm.

Khởi kiện là biện pháp cuối cùng nhưng có giá trị pháp lý ràng buộc cao nhất.

5. Cách hạn chế tranh chấp bản quyền âm nhạc trong hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc

Để tránh rủi ro pháp lý và hạn chế tranh chấp bản quyền âm nhạc, các bên tham gia hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc cần đặc biệt chú trọng đến nội dung thỏa thuận và hình thức thể hiện trong hợp đồng.

5.1. Xác định rõ chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan

Hợp đồng cần quy định cụ thể:

• Ai là chủ sở hữu quyền tác giả đối với ca khúc;

• Có hay không việc chuyển giao quyền tác giả;

• Quyền của nghệ sĩ biểu diễn, nhà sản xuất bản ghi âm, ghi hình.

Việc xác định rõ ngay từ đầu sẽ tránh được tranh chấp về quyền sở hữu sau này.

5.2. Quy định chi tiết phạm vi khai thác ca khúc

Hợp đồng nên làm rõ:

• Hình thức khai thác (biểu diễn, phát hành, truyền thông, quảng cáo…);

• Nền tảng khai thác (truyền thống, nền tảng số, mạng xã hội);

• Phạm vi lãnh thổ và thời hạn sử dụng.

Quy định càng chi tiết, nguy cơ khai thác vượt phạm vi càng thấp.

5.3. Thỏa thuận minh bạch về thù lao, nhuận bút và doanh thu

Các bên cần thống nhất rõ:

• Mức thù lao, nhuận bút;

• Cách tính và thời điểm thanh toán;

• Tỷ lệ chia doanh thu từ các nguồn khai thác khác nhau;

• Nghĩa vụ cung cấp báo cáo doanh thu.

Minh bạch tài chính là yếu tố then chốt để hạn chế tranh chấp.

5.4. Có điều khoản xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp

Hợp đồng nên có điều khoản:

• Xử lý khi vi phạm hợp đồng;

• Mức phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại;

• Phương thức giải quyết tranh chấp (thương lượng, trọng tài, Tòa án).

Điều khoản này giúp các bên chủ động kiểm soát rủi ro pháp lý.

5.5. Tham vấn ý kiến chuyên môn trước khi ký kết

Trước khi ký hợp đồng, các bên nên:

• Tham khảo ý kiến luật sư hoặc chuyên gia sở hữu trí tuệ;

• Rà soát hợp đồng phù hợp quy định pháp luật hiện hành;

• Tránh sử dụng mẫu hợp đồng chung chung, thiếu chặt chẽ.

6. Kết luận

Tranh chấp bản quyền âm nhạc trong hợp đồng sản xuất, phát hành ca khúc là vấn đề phổ biến trong bối cảnh thị trường âm nhạc ngày càng phát triển và khai thác mạnh trên nền tảng số. Phần lớn tranh chấp phát sinh do hợp đồng thiếu chặt chẽ, không xác định rõ quyền tác giả, quyền liên quan và phạm vi khai thác ca khúc.

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp và hạn chế rủi ro pháp lý, các bên tham gia cần xây dựng hợp đồng rõ ràng, minh bạch, đồng thời hiểu đúng quy định pháp luật về bản quyền âm nhạc. Trong trường hợp tranh chấp xảy ra, việc ưu tiên thương lượng, hòa giải và lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp sẽ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và bảo đảm quyền lợi chính đáng của các bên.

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 7916 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00