Luật sư Gần Tôi – Xử phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi bạo lực học đường
Bạo lực học đường và nguy cơ bị xử phạt theo quy định pháp luật
Luật sư Gần Tôi – Bạo lực học đường đang trở thành vấn đề đáng lo ngại trong môi trường giáo dục hiện nay, đặc biệt đối với trẻ vị thành niên. Các hành vi như đánh nhau, xúc phạm danh dự, đe dọa tinh thần hay lan truyền hình ảnh, clip bạo lực trên mạng xã hội không chỉ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe và tâm lý của học sinh mà còn vi phạm pháp luật.
Nhiều người vẫn cho rằng bạo lực học đường chỉ là mâu thuẫn giữa học sinh và có thể giải quyết nội bộ trong nhà trường. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật Việt Nam, tùy vào mức độ, tính chất và hậu quả, hành vi bạo lực học đường có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự, kể cả khi người vi phạm là người chưa thành niên.
Việc hiểu rõ các chế tài xử lý bạo lực học đường không chỉ giúp phụ huynh, học sinh và nhà trường nhận thức đúng hậu quả pháp lý, mà còn là cơ sở quan trọng để phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi xâm hại trong môi trường học đường.
Xử phạt hành chính đối với hành vi bạo lực học đường
Luật sư Gần Tôi – Không phải mọi hành vi bạo lực học đường đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong trường hợp chưa gây hậu quả nghiêm trọng, người thực hiện hành vi có thể bị xử phạt hành chính theo quy định pháp luật hiện hành.
Bạo lực học đường bị xử phạt hành chính trong những trường hợp nào?
Hành vi bạo lực học đường thường bị xử phạt hành chính khi thuộc một trong các trường hợp sau:
-
Gây thương tích nhẹ, không đủ tỷ lệ tổn hại sức khỏe để truy cứu trách nhiệm hình sự
-
Xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác nhưng chưa đến mức cấu thành tội làm nhục người khác
-
Đe dọa, ép buộc, gây áp lực tinh thần nhưng chưa gây hậu quả nghiêm trọng
-
Hành vi vi phạm lần đầu, có thái độ hợp tác, khắc phục hậu quả
Tùy từng vụ việc cụ thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét tính chất, mức độ vi phạm và độ tuổi của người vi phạm để áp dụng hình thức xử lý phù hợp.
Hình thức xử phạt hành chính thường áp dụng
Đối với hành vi bạo lực học đường, các hình thức xử phạt hành chính có thể bao gồm:
-
Phạt tiền đối với hành vi xâm hại sức khỏe, danh dự của người khác
-
Buộc xin lỗi công khai, khôi phục danh dự cho nạn nhân
-
Buộc bồi thường thiệt hại về chi phí y tế, tổn thất tinh thần
-
Áp dụng biện pháp giáo dục tại trường học, gia đình hoặc địa phương
Đối với học sinh chưa đủ 16 tuổi, pháp luật ưu tiên biện pháp giáo dục, phòng ngừa hơn là xử phạt tiền.

Trách nhiệm của cha mẹ khi con chưa thành niên vi phạm
Luật sư Gần Tôi – Trong trường hợp người gây bạo lực học đường là trẻ vị thành niên, cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm:
-
Phối hợp với nhà trường và cơ quan chức năng trong quá trình xử lý
-
Thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra theo quy định
-
Tăng cường quản lý, giáo dục con em để tránh tái phạm
Việc xử phạt hành chính không chỉ nhằm răn đe mà còn hướng tới giáo dục, uốn nắn hành vi của người chưa thành niên.
Khi nào hành vi bạo lực học đường bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Không phải mọi vụ bạo lực học đường đều dừng lại ở mức xử phạt hành chính. Trong trường hợp hành vi gây hậu quả nghiêm trọng hoặc thuộc các trường hợp được luật quy định, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, kể cả khi vẫn đang là học sinh.
Các dấu hiệu để truy cứu trách nhiệm hình sự
Hành vi bạo lực học đường có thể bị xử lý hình sự khi có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
-
Gây thương tích hoặc tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe của người khác
-
Sử dụng hung khí, hành hung có tổ chức, đánh hội đồng
-
Xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của nạn nhân
-
Hành vi mang tính chất đe dọa, khủng bố tinh thần kéo dài
-
Tái phạm nhiều lần, không có thái độ ăn năn, khắc phục hậu quả
Việc xác định có truy cứu trách nhiệm hình sự hay không phụ thuộc vào kết quả giám định thương tích, tính chất hành vi và hậu quả thực tế.
Xem thêm: Tranh chấp tài sản khi ly hôn có yếu tố doanh nghiệp, cổ phần, vốn góp 2026
Các tội danh hình sự thường áp dụng
Tùy từng vụ việc, người có hành vi bạo lực học đường có thể bị truy cứu về một trong các tội danh sau:
-
Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
-
Tội làm nhục người khác (khi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm)
-
Tội đe dọa giết người
-
Tội gây rối trật tự công cộng
Trong nhiều trường hợp, hành vi quay clip đánh nhau, phát tán trên mạng xã hội còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự độc lập.
Độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự trong bạo lực học đường
Theo quy định pháp luật hình sự:
-
Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số tội phạm nghiêm trọng
-
Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về hầu hết các tội danh
Việc người vi phạm là học sinh không phải là căn cứ để loại trừ trách nhiệm hình sự.
Trách nhiệm của gia đình và nhà trường khi xảy ra bạo lực học đường
Bạo lực học đường không chỉ là hành vi vi phạm của cá nhân học sinh mà còn đặt ra trách nhiệm pháp lý và trách nhiệm quản lý đối với gia đình và nhà trường. Việc xử lý đúng vai trò của các chủ thể liên quan có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa và hạn chế tái diễn bạo lực học đường.

Trách nhiệm của gia đình, cha mẹ hoặc người giám hộ
Khi người gây bạo lực học đường là trẻ vị thành niên, cha mẹ hoặc người giám hộ có các trách nhiệm sau:
-
Phối hợp với nhà trường và cơ quan chức năng trong quá trình xác minh, xử lý vụ việc
-
Bồi thường thiệt hại do con chưa thành niên gây ra theo quy định pháp luật dân sự
-
Tăng cường giáo dục, quản lý, giám sát hành vi của con em mình
Trong trường hợp cha mẹ buông lỏng quản lý, dung túng hoặc bao che hành vi vi phạm, tùy mức độ còn có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý liên quan.
Trách nhiệm của nhà trường
Nhà trường có trách nhiệm:
-
Chủ động ngăn chặn, can thiệp kịp thời khi phát hiện hành vi bạo lực học đường
-
Lập biên bản, báo cáo vụ việc theo đúng quy trình
-
Không xử lý nội bộ trái quy định, không che giấu hành vi có dấu hiệu tội phạm
-
Phối hợp với gia đình và cơ quan chức năng để bảo vệ quyền lợi của học sinh
Nhà trường thiếu trách nhiệm, xử lý chậm trễ hoặc không đúng quy định có thể bị xử lý hành chính theo pháp luật về giáo dục.
Quy trình tố giác và xử lý hành vi bạo lực học đường
Khi xảy ra bạo lực học đường, việc tố giác và xử lý kịp thời, đúng quy định có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của trẻ vị thành niên và ngăn chặn hành vi tái diễn.
Ai có quyền tố giác bạo lực học đường?
Những chủ thể sau có quyền tố giác hành vi bạo lực học đường:
-
Nạn nhân là học sinh bị xâm hại
-
Cha mẹ, người giám hộ của nạn nhân
-
Giáo viên, cán bộ nhà trường
-
Người chứng kiến hoặc người có liên quan
Việc tố giác sớm giúp cơ quan chức năng can thiệp kịp thời, hạn chế hậu quả nghiêm trọng.
Các bước tố giác, xử lý bạo lực học đường
Quy trình xử lý bạo lực học đường thường bao gồm các bước cơ bản sau:
-
Báo cáo với nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu có trách nhiệm tiếp nhận, lập biên bản vụ việc
-
Thông báo cho gia đình của học sinh liên quan
-
Thu thập chứng cứ: hình ảnh, video, tin nhắn, lời khai nhân chứng
-
Yêu cầu giám định thương tích nếu có dấu hiệu xâm hại sức khỏe
-
Chuyển hồ sơ cho cơ quan công an nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự
-
Áp dụng biện pháp bảo vệ nạn nhân, hỗ trợ tâm lý cho học sinh bị bạo lực

Lưu ý quan trọng khi xử lý bạo lực học đường
-
Không tự ý hòa giải khi hành vi có dấu hiệu tội phạm
-
Không lan truyền hình ảnh, clip bạo lực gây tổn hại thêm cho nạn nhân
-
Ưu tiên bảo vệ quyền lợi, danh dự và tâm lý của trẻ vị thành niên
Kết luận
Bạo lực học đường không chỉ là vấn đề đạo đức hay mâu thuẫn giữa học sinh mà còn là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ, tính chất và hậu quả gây ra. Việc người thực hiện hành vi là trẻ vị thành niên không đồng nghĩa với việc được miễn trách nhiệm, mà chỉ là căn cứ để áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp hơn.
Gia đình, nhà trường và xã hội cần phối hợp chặt chẽ trong việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý bạo lực học đường, đồng thời nâng cao nhận thức pháp luật cho học sinh ngay từ sớm. Chỉ khi các hành vi bạo lực được nhìn nhận và xử lý nghiêm minh, môi trường giáo dục mới thực sự an toàn và lành mạnh cho trẻ vị thành niên.
Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 7916 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)

