Ly hôn luôn là một quyết định nặng trĩu, nhưng khi buộc phải chọn con đường này, việc hiểu đúng quy trình pháp lý sẽ giúp bạn giảm bớt áp lực và tránh sai sót. Bài viết dưới đây tổng hợp đầy đủ quy định mới nhất về ly hôn năm 2025, áp dụng theo Luật Hôn nhân và Gia đình và Bộ luật Tố tụng dân sự đang có hiệu lực.

Nội dung trang

1. Có mấy hình thức ly hôn năm 2025?

Năm 2025, pháp luật tiếp tục duy trì hai hình thức ly hôn chính: ly hôn thuận tình và ly hôn đơn phương. Tuy nhiên, quy trình và yêu cầu chứng minh đã được cập nhật rõ ràng hơn nhằm bảo vệ tốt hơn quyền lợi của con cái và hạn chế tranh chấp kéo dài.

1.1 Ly hôn thuận tình

Ly hôn thuận tình là trường hợp hai vợ chồng cùng đồng ý chấm dứt hôn nhân và đã thống nhất toàn bộ các nội dung quan trọng. Đây là hình thức ly hôn nhẹ nhàng nhất, được ví như việc hai người cùng khép lại cánh cửa hôn nhân mà không kéo theo bão tố pháp lý.

Điều kiện để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn

Hai bên thật sự tự nguyện.
Hai bên đã thống nhất về các vấn đề:
- Quyền trực tiếp nuôi con
- Mức cấp dưỡng
- Tài sản chung
- Nợ chung
Việc thỏa thuận không làm ảnh hưởng quyền lợi của con chưa thành niên hoặc con mất năng lực hành vi.

Nếu vẫn còn tranh chấp một phần (ví dụ thỏa thuận nuôi con nhưng chưa thống nhất tài sản), Tòa án sẽ chuyển sang thủ tục ly hôn đơn phương.

Ưu điểm của ly hôn thuận tình

Giải quyết nhanh, thường 1–2 tháng.
Không mở phiên tòa, chỉ ra quyết định công nhận.
Ít phát sinh chi phí.
Không cần chứng minh lỗi hay mâu thuẫn.

Trường hợp thuận tình nhưng một bên không chịu lên Tòa

Theo quy định mới 2025, nếu một bên cố tình né tránh, không hợp tác, không tham gia hòa giải, Tòa án có thể:

Ghi nhận việc không hợp tác
Chuyển sang xử lý như ly hôn đơn phương

Điều này giúp tránh tình trạng “thuận tình nửa vời”, gây kéo dài thủ tục.

1.2 Ly hôn đơn phương (Mở rộng)

Ly hôn đơn phương hay còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên. Đây là dạng ly hôn phức tạp hơn, bởi Tòa phải xác định hôn nhân đã “lâm vào tình trạng trầm trọng” và không thể cứu vãn.

Các căn cứ để Tòa án chấp nhận

Theo pháp luật 2025, Tòa án cho phép ly hôn đơn phương nếu có một trong các căn cứ sau:

1. Mâu thuẫn trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài

Ví dụ:

Cãi vã, xúc phạm kéo dài
Không còn quan tâm, chăm sóc lẫn nhau
Ly thân lâu dài

2. Bạo lực gia đình

Bao gồm:

Bạo lực thể xác
Bạo lực tinh thần
Cưỡng ép kinh tế
Kiểm soát, đe dọa, đuổi khỏi nhà

Các hành vi này chỉ cần được chứng minh bằng tin nhắn, ghi âm, đơn trình báo, lời khai nhân chứng, ảnh thương tích, v.v.

3. Bên kia vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng

Ngoại tình
Bỏ mặc con
Tiêu tán tài sản chung
Không thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng
Bỏ đi không rõ lý do

Tòa không yêu cầu chứng minh “lỗi tuyệt đối”, chỉ cần chứng minh rằng mâu thuẫn làm hôn nhân không thể tiếp tục.

Ly hôn đơn phương có cần ly thân không?

Không bắt buộc, nhưng việc ly thân là một chứng cứ mạnh cho thấy đời sống chung không thể kéo dài.

Thời gian giải quyết lâu hơn vì sao?

Do phải:

Thu thập chứng cứ
Xác minh nơi cư trú
Lấy lời khai
Định giá tài sản nếu tranh chấp
Xử lý trường hợp bị đơn cố tình trốn tránh

1.3 Ly hôn với người mất tích hoặc bỏ đi (Quy định mới 2025)

Nếu vợ/chồng bỏ đi lâu năm và không rõ tung tích:

Người còn lại có thể yêu cầu Tòa án tuyên bố mất tích.
Sau khi có quyết định mất tích, Tòa án cho phép ly hôn.
Trong trường hợp có bằng chứng người kia vẫn còn liên lạc nhưng cố tình trốn tránh, Tòa án có thể xử vắng mặt theo thủ tục đặc biệt, không cần tuyên bố mất tích.

Quy định này được cập nhật nhằm tránh việc người bị bỏ lại rơi vào tình trạng “không thể ly hôn”.

Thủ tục ly hôn 2025: Hướng dẫn chi tiết từ A đến Z cho người đang chuẩn bị ly hôn

2. Hồ sơ ly hôn 2025 gồm những gì?

Trường hợp hai vợ chồng đồng thuận ly hôn, hồ sơ gồm:

Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn

Theo mẫu của Tòa án (năm 2025 đã áp dụng mẫu điện tử thống nhất toàn quốc).
Nếu nộp trực tuyến, mẫu được ký số qua Cổng Dịch vụ công.

Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn bản gốc

Nếu mất bản gốc, phải xin trích lục kết hôn tại UBND cấp xã nơi đăng ký trước đây.
Tòa bắt buộc phải có một trong hai loại giấy tờ này, không thể thay thế bằng bản photo.

CCCD/CMND của cả hai vợ chồng

Bản photocopy kèm bản gốc để đối chiếu khi cần.
Nếu một bên ở xa, có thể nộp bản sao chứng thực.

Sổ hộ khẩu hoặc xác nhận cư trú

Mặc dù sổ hộ khẩu giấy đã bỏ, nhưng năm 2025 Tòa vẫn yêu cầu xác nhận nơi cư trú để xác định thẩm quyền giải quyết.
Có thể thay bằng thông tin cư trú trên VNeID.

Giấy khai sinh của con

Nộp bản sao trích lục hoặc bản sao chứng thực.
Với con nuôi, cần thêm quyết định công nhận nuôi con nuôi.

Giấy tờ chứng minh tài sản chung (nếu có)

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Đăng ký xe
Sao kê ngân hàng
Hợp đồng mua bán
Tài liệu chứng minh tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân

Trong thuận tình, nếu hai bên đã tự thỏa thuận rõ ràng, Tòa thường không định giá tài sản.

2.2 Hồ sơ ly hôn đơn phương

Đối với ly hôn đơn phương, hồ sơ phong phú hơn vì phải chứng minh căn cứ để ly hôn và quyền nuôi con hoặc tài sản nếu có tranh chấp.

Đơn khởi kiện ly hôn đơn phương

Theo mẫu của Tòa án.
Ghi rõ yêu cầu: ly hôn, quyền nuôi con, cấp dưỡng, chia tài sản, xử lý nợ.

Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản gốc)

CCCD/CMND, sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú của nguyên đơn và bị đơn

Giấy khai sinh con

Để Tòa xác định quyền nuôi con và mức cấp dưỡng.

Chứng cứ chứng minh mâu thuẫn hôn nhân

Đây là phần quan trọng nhất của hồ sơ đơn phương. Có thể gồm:

Tin nhắn xúc phạm, đe dọa
Ghi âm, ghi hình
Đơn trình báo công an
Biên bản hòa giải ở cơ sở
Xác nhận ly thân
Hồ sơ bạo lực gia đình
Giấy xuất viện nếu có thương tích
Lời khai của nhân chứng
Hóa đơn chi tiêu chứng minh bị bỏ mặc

Tòa án không yêu cầu chứng minh lỗi tuyệt đối, chỉ cần đủ căn cứ cho thấy hôn nhân không thể tiếp tục.

Giấy tờ chứng minh điều kiện nuôi con

Trong trường hợp tranh chấp quyền nuôi con, càng có nhiều chứng cứ càng lợi thế:

Hợp đồng lao động, bảng lương
Sao kê ngân hàng
Giấy xác nhận chỗ ở
Hình ảnh, video chăm sóc con
Lịch học, lịch sinh hoạt của con
Tài liệu chứng minh người kia không đủ điều kiện (rượu chè, bạo lực, không có thu nhập ổn định)

Giấy tờ về tài sản chung và tài sản riêng

Bao gồm:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Đăng ký xe
Hợp đồng góp vốn, hợp đồng mua bán
Sao kê tài khoản tiết kiệm
Hợp đồng tín dụng, giấy tờ vay nợ
Hóa đơn chứng minh đóng góp công sức

Nếu tài sản tranh chấp lớn, Tòa sẽ yêu cầu định giá hoặc trưng cầu giám định.

Trường hợp bị đơn mất tích hoặc bỏ đi

Cần các tài liệu đặc thù:

Đơn xác nhận tạm trú/tạm vắng
Xác nhận chính quyền địa phương
Hồ sơ chứng minh đã tìm kiếm nhưng không gặp
Yêu cầu tuyên bố mất tích (nếu cần)

2.3 Lưu ý quan trọng khi chuẩn bị hồ sơ (cập nhật 2025)

Tòa án có quyền kiểm tra thông tin cư trú qua dữ liệu dân cư; tuy nhiên bạn vẫn phải cung cấp tài liệu để tránh kéo dài thời gian xử lý.
Nếu giấy tờ ở nhiều nơi, bạn có thể nộp trước phần có sẵn, sau đó bổ sung theo yêu cầu.
Nếu bên kia giữ giấy đăng ký kết hôn/vật chứng, bạn có thể đề nghị Tòa yêu cầu giao nộp.
Hồ sơ điện tử được chấp nhận tại nhiều Tòa án theo cải cách 2025, nhưng bản giấy vẫn phải nộp trong phiên hòa giải hoặc theo yêu cầu.

3. Quy trình ly hôn tại Tòa án

Quy trình ly hôn năm 2025 được thiết kế gọn hơn, giảm thủ tục lặp lại nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi của con cái và tính minh bạch trong tố tụng. Tùy từng trường hợp mà thời gian xử lý có thể nhanh hoặc kéo dài, đặc biệt là ly hôn đơn phương có tranh chấp tài sản.

3.1 Bước 1: Nộp hồ sơ ly hôn

Người yêu cầu ly hôn nộp hồ sơ tại Tòa án có thẩm quyền:

a. Với ly hôn thuận tình

Nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi một trong hai bên cư trú hoặc làm việc.

b. Với ly hôn đơn phương

Nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc.

Nếu bị đơn đi khỏi địa phương, không rõ nơi ở, Tòa có thể xác minh qua dữ liệu dân cư hoặc xử lý theo thủ tục đặc biệt.

Nộp hồ sơ bằng cách nào?

Trực tiếp tại Tòa
Gửi qua đường bưu điện
Nộp trực tuyến (theo cải cách tư pháp 2025, nhưng không phải Tòa nào cũng đã áp dụng)

Sau khi tiếp nhận, Tòa sẽ kiểm tra hồ sơ và ra thông báo nộp tạm ứng án phí.

3.2 Bước 2: Thụ lý vụ việc

Trong 3–5 ngày làm việc kể từ lúc nhận hồ sơ hợp lệ:

Tòa án ra thông báo nộp tạm ứng án phí.
Người yêu cầu nộp tiền tại Chi cục Thi hành án dân sự.
Sau khi nộp biên lai cho Tòa, vụ việc được thụ lý chính thức.

Thời điểm thụ lý rất quan trọng vì từ đó bắt đầu tính thời hạn giải quyết vụ án.

3.3 Bước 3: Tòa án tiến hành hòa giải (bắt buộc)

Năm 2025, hòa giải là bước bắt buộc trừ trường hợp:

Một bên cố tình trốn tránh
Bạo lực gia đình nghiêm trọng
Một bên mất năng lực hành vi
Một bên mất tích
Không thể tổ chức hòa giải do trở ngại khách quan

Nội dung hòa giải

Xem xét khả năng đoàn tụ
Thỏa thuận về việc ly hôn
Thỏa thuận quyền nuôi con, cấp dưỡng
Thỏa thuận chia tài sản, nợ chung

Kết quả hòa giải có thể là:

1. Hòa giải thành

Hai bên đồng ý quay lại chung sống, Tòa đình chỉ giải quyết.

2. Thuận tình ly hôn

Hai bên đồng ý ly hôn và đạt thỏa thuận đầy đủ.
Tòa sẽ lập biên bản và chuyển sang bước ra quyết định.

3. Hòa giải không thành

Tòa đưa vụ việc sang giai đoạn chuẩn bị xét xử.

Trường hợp một bên không lên Tòa

Lần 1: Tòa triệu tập
Lần 2: Nếu tiếp tục vắng mặt, Tòa kết luận không hòa giải được và xử lý theo hướng xét xử đơn phương

Điều này tránh tình trạng cố tình trì hoãn.

3.4 Bước 4: Chuẩn bị xét xử

Giai đoạn này Tòa tiến hành:

Thu thập chứng cứ
Lấy lời khai
Xác minh cư trú
Trưng cầu định giá tài sản nếu có
Làm việc với các cơ quan liên quan: ngân hàng, địa chính, công an…

Đây là giai đoạn chiếm nhiều thời gian nhất, đặc biệt khi:

Có tranh chấp tài sản lớn
Bên kia không hợp tác
Cần xác minh thu nhập, điều kiện nuôi con
Tài sản cần định giá hoặc giám định

Trong thời gian chuẩn bị xét xử, Tòa có thể mở phiên họp kiểm tra chứng cứ và hỏi lại yêu cầu của các bên.

3.5 Bước 5: Phiên tòa sơ thẩm hoặc Quyết định công nhận thuận tình ly hôn

a. Thuận tình ly hôn

Tòa không mở phiên tòa, mà ra:

Quyết định công nhận thuận tình ly hôn
Quyết định có hiệu lực ngay, không được kháng cáo.

b. Ly hôn đơn phương

Tòa tổ chức phiên tòa sơ thẩm:

Nguyên đơn và bị đơn được trình bày ý kiến
Đại diện Viện kiểm sát tham gia
Tòa xem xét chứng cứ, điều kiện nuôi con, công sức đóng góp tài sản
Ra Bản án ly hôn

Vắng mặt trong phiên tòa

Nguyên đơn vắng mặt không lý do: đình chỉ vụ án
Bị đơn vắng mặt lần 2: Tòa xử vắng mặt

3.6 Bước 6: Sau khi có bản án hoặc quyết định

Nếu là thuận tình: hiệu lực ngay
Nếu là đơn phương: các bên có quyền kháng cáo trong 15 ngày
Nếu có yêu cầu thi hành án về cấp dưỡng, chia tài sản: nộp đơn yêu cầu Thi hành án dân sự

3.7 Lưu ý quan trọng về quy trình (cập nhật 2025)

Tòa được quyền lấy dữ liệu cư trú từ Cơ sở dữ liệu quốc gia, hạn chế việc bị đơn cố tình trốn tránh.
Hòa giải chỉ tổ chức tối đa 01 lần, trừ trường hợp các bên yêu cầu thêm.
Người bị bạo lực gia đình được giải quyết theo cơ chế bảo vệ đặc biệt để tránh đối mặt trực tiếp.
Với tài sản lớn, Tòa có thể yêu cầu định giá lại nếu có dấu hiệu không khách quan.
Nộp hồ sơ online đang được mở rộng tại nhiều địa phương, giúp tiết kiệm thời gian.

4. Thời gian giải quyết ly hôn năm 2025

Thuận tình: 1–2 tháng
Đơn phương: 4–6 tháng, trường hợp phức tạp có thể kéo dài

5. Chia tài sản khi ly hôn (quy định mới 2025)

Tài sản chung được chia theo nguyên tắc chia đôi nhưng có xét đến:

Công sức đóng góp
Hoàn cảnh mỗi bên
Lỗi vi phạm nghĩa vụ vợ chồng
Lợi ích của con chưa thành niên

Tài sản riêng vẫn thuộc quyền sở hữu của mỗi bên.

6. Quyền nuôi con sau ly hôn

Tòa án xem xét:

Điều kiện kinh tế
Thời gian chăm sóc con
Môi trường sống
Nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên

Người không trực tiếp nuôi con phải cấp dưỡng.

7. Án phí ly hôn 2025

Thuận tình: 300.000 đồng
Đơn phương: 300.000 đồng (không có tranh chấp tài sản)
Nếu tranh chấp tài sản: án phí tính theo giá trị tài sản

8. Một số lưu ý quan trọng khi ly hôn

Không giữ giấy tờ của nhau, sẽ bị coi là cản trở tố tụng
Nếu mất giấy đăng ký kết hôn, phải xin trích lục
Nên chuẩn bị chứng cứ đầy đủ để tránh kéo dài thời gian
Nếu không biết nơi cư trú của vợ/chồng, Tòa có thể xử vắng mặt theo thủ tục đặc biệt

Kết luận

Ly hôn là hành trình nhiều cảm xúc và áp lực. Việc nắm rõ quy định mới và hồ sơ cần thiết sẽ giúp bạn đi đúng hướng, tránh sai sót và bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu bạn cần hỗ trợ soạn đơn, chuẩn bị hồ sơ hoặc đại diện tranh tụng, hãy liên hệ để được tư vấn chi tiết.

Thông tin liên hệ:

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 79 16 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)