Trong các giao dịch mua bán hàng hóa, đặc biệt là mua bán thương mại, rất nhiều tranh chấp phát sinh không phải do các bên cố tình vi phạm hợp đồng mà xuất phát từ việc không xác định đúng thời điểm chuyển quyền sở hữu và rủi ro hàng hóa. Khi hàng hóa bị mất mát, hư hỏng trong quá trình giao nhận hoặc vận chuyển, câu hỏi thường gặp là: Ai là người chịu trách nhiệm pháp lý?

Nội dung trang

Thực tế cho thấy, đây cũng là lý do ngày càng nhiều cá nhân, doanh nghiệp chủ động tìm kiếm Luật sư Gần tôi để được tư vấn kịp thời trước khi ký hợp đồng hoặc khi tranh chấp đã phát sinh. Với kinh nghiệm tư vấn và giải quyết tranh chấp thương mại, Luật sư Gần tôi sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật hiện hành năm 2025, nhận diện rủi ro tiềm ẩn và xây dựng phương án pháp lý an toàn, hạn chế tối đa thiệt hại trong hoạt động mua bán hàng hóa.

1. Luật sư Gần tôi giải thích: Quyền sở hữu hàng hóa trong mua bán thương mại là gì?

Trong mua bán thương mại, quyền sở hữu hàng hóa không chỉ đơn thuần là việc ai đang giữ hàng, mà là căn cứ pháp lý để xác định ai có quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt đối với hàng hóa. Việc hiểu đúng khái niệm này giúp các bên chủ động phòng ngừa rủi ro và hạn chế tranh chấp phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành, quyền sở hữu hàng hóa bao gồm ba quyền cơ bản:

Quyền chiếm hữu: quyền nắm giữ, quản lý hàng hóa
Quyền sử dụng: quyền khai thác công dụng, giá trị của hàng hóa
Quyền định đoạt: quyền bán, tặng cho, thế chấp hoặc xử lý hàng hóa theo ý chí của chủ sở hữu

👉 Luật sư Gần tôi lưu ý: Trong thực tiễn, nhiều bên nhầm lẫn giữa việc đã thanh toán tiền hoặc đã nhận hàng với việc đã phát sinh quyền sở hữu. Trên thực tế, quyền sở hữu chỉ được xác lập khi đáp ứng đúng thời điểm theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật, không phải lúc nào cũng trùng với thời điểm giao hàng hay thanh toán.

Chính vì vậy, việc xác định đúng thời điểm chuyển quyền sở hữu hàng hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc:

Xác định chủ sở hữu hợp pháp của hàng hóa
Phân định trách nhiệm khi hàng hóa bị mất mát, hư hỏng
Làm căn cứ giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài thương mại

Trong các giao dịch mua bán hàng hóa có giá trị lớn, Luật sư Gần tôi thường khuyến nghị các bên cần quy định rõ nội dung này ngay từ khâu soạn thảo hợp đồng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Luật sư gần tôi – Tư vấn thời điểm chuyển quyền sở hữu và rủi ro hàng hóa trong mua bán thương mại (2025)

2. Luật sư gần tôi tư vấn: Thời điểm chuyển quyền sở hữu hàng hóa theo quy định pháp luật

Một trong những nội dung quan trọng nhất trong hợp đồng mua bán hàng hóa là thời điểm chuyển quyền sở hữu. Việc xác định không rõ hoặc hiểu sai thời điểm này có thể khiến các bên đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt khi phát sinh tranh chấp liên quan đến mất mát, hư hỏng hàng hóa. Đây cũng là vấn đề mà khách hàng thường tìm đến luật sư gần tôi để được tư vấn và làm rõ.

2.1. Trường hợp các bên có thỏa thuận về thời điểm chuyển quyền sở hữu

Pháp luật hiện hành tôn trọng quyền tự do thỏa thuận của các bên trong hợp đồng mua bán hàng hóa. Theo đó, các bên có thể thỏa thuận thời điểm chuyển quyền sở hữu trong các trường hợp sau:

Quyền sở hữu chuyển ngay khi hợp đồng được ký kết
Quyền sở hữu chuyển khi bên bán hoàn thành việc giao hàng
Quyền sở hữu chỉ chuyển sau khi bên mua thanh toán đủ tiền
Quyền sở hữu chuyển khi hoàn tất thủ tục đăng ký theo quy định pháp luật

📌 Luật sư Gần tôi lưu ý: Điều khoản về thời điểm chuyển quyền sở hữu cần được thể hiện cụ thể, rõ ràng và không gây nhầm lẫn. Những cách diễn đạt chung chung hoặc mâu thuẫn trong hợp đồng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp.

2.2. Trường hợp hợp đồng không có thỏa thuận

Trong trường hợp hợp đồng mua bán hàng hóa không quy định thời điểm chuyển quyền sở hữu, pháp luật xác định như sau:

Quyền sở hữu hàng hóa được chuyển từ bên bán sang bên mua kể từ thời điểm giao hàng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác
Đối với hàng hóa là tài sản phải đăng ký quyền sở hữu (như phương tiện vận tải, máy móc thiết bị đặc thù…), quyền sở hữu chỉ được xác lập khi hoàn tất thủ tục đăng ký theo quy định

👉 Luật sư Gần tôi cảnh báo: Trên thực tế, không ít trường hợp bên mua đã nhận hàng và thanh toán tiền nhưng vẫn chưa trở thành chủ sở hữu hợp pháp do chưa hoàn tất thủ tục đăng ký, dẫn đến nhiều hệ quả pháp lý bất lợi khi xảy ra tranh chấp.

2.3. Ý nghĩa pháp lý của việc xác định đúng thời điểm chuyển quyền sở hữu

Việc xác định chính xác thời điểm chuyển quyền sở hữu giúp các bên:

Xác định ai là chủ sở hữu hợp pháp của hàng hóa
Làm căn cứ phân định trách nhiệm khi phát sinh thiệt hại
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài

Với các hợp đồng mua bán hàng hóa có giá trị lớn hoặc tính chất phức tạp, luật sư gần tôi thường khuyến nghị khách hàng nên được tư vấn pháp lý ngay từ giai đoạn soạn thảo hợp đồng nhằm hạn chế tối đa rủi ro.

3. Luật sư gần tôi phân tích: Thời điểm chuyển rủi ro hàng hóa trong mua bán thương mại

Bên cạnh thời điểm chuyển quyền sở hữu, thời điểm chuyển rủi ro hàng hóa là nội dung thường xuyên gây tranh chấp trong mua bán thương mại. Trên thực tế, rất nhiều trường hợp các bên cho rằng mình không phải chịu trách nhiệm vì “chưa sở hữu hàng hóa”, trong khi pháp luật lại xác định rủi ro đã được chuyển giao. Đây là lý do nhiều khách hàng phải tìm đến luật sư gần tôi để được tư vấn và bảo vệ quyền lợi.

3.1. Rủi ro hàng hóa được hiểu như thế nào?

Rủi ro hàng hóa là thiệt hại xảy ra đối với hàng hóa do:

Mất mát
Hư hỏng
Hao hụt

mà không xuất phát từ lỗi của bên bán hoặc bên mua, ví dụ: thiên tai, tai nạn bất khả kháng, sự cố vận chuyển khách quan.

👉 Luật sư Gần tôi lưu ý: Khi rủi ro xảy ra, vấn đề pháp lý quan trọng nhất là xác định bên nào phải gánh chịu thiệt hại, không phụ thuộc hoàn toàn vào việc ai đang giữ hàng hay ai đã thanh toán tiền.

3.2. Thời điểm chuyển rủi ro theo quy định của Luật Thương mại

Theo Luật Thương mại 2005, thời điểm chuyển rủi ro được xác định tùy thuộc vào phương thức giao hàng:

🔹 Giao hàng tại địa điểm của bên bán

Rủi ro được chuyển sang bên mua kể từ thời điểm bên mua nhận hàng hoặc người được bên mua ủy quyền nhận hàng.

🔹 Giao hàng thông qua người vận chuyển

Trong trường hợp hàng hóa được giao cho bên vận chuyển, rủi ro chuyển sang bên mua khi hàng hóa được giao cho người vận chuyển đầu tiên, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.

🔹 Hàng hóa đang trên đường vận chuyển

Nếu hàng hóa đã được gửi đi trước khi ký hợp đồng, rủi ro thuộc về bên mua kể từ thời điểm giao kết hợp đồng, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

📌 Luật sư gần tôi khuyến nghị: Các bên nên quy định rõ trong hợp đồng thời điểm chuyển rủi ro thay vì chỉ áp dụng quy định chung của pháp luật.

3.3. Thỏa thuận về chuyển rủi ro – Giải pháp hạn chế tranh chấp

Pháp luật cho phép các bên chủ động thỏa thuận về thời điểm chuyển rủi ro, bao gồm:

Chuyển rủi ro cùng thời điểm chuyển quyền sở hữu
Chuyển rủi ro sau khi bên mua kiểm tra và chấp nhận hàng hóa
Quy định bên bán chịu rủi ro cho đến khi hàng hóa được giao tại địa điểm xác định

👉 Luật sư Gần tôi thường khuyến nghị nên gắn điều khoản chuyển rủi ro với:

Điều kiện giao hàng (FOB, CIF, DDP…)
Nghĩa vụ mua bảo hiểm hàng hóa
Trách nhiệm bồi thường khi xảy ra sự cố

4. Luật sư gần tôi lưu ý: Quyền sở hữu và rủi ro hàng hóa có trùng nhau không?

Trong thực tiễn mua bán thương mại, nhiều bên cho rằng khi quyền sở hữu hàng hóa đã được chuyển giao thì mọi rủi ro liên quan đến hàng hóa cũng đương nhiên chuyển theo. Tuy nhiên, cách hiểu này không hoàn toàn chính xác và là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp. Đây cũng là nội dung thường xuyên được luật sư gần tôi phân tích khi tư vấn và giải quyết vụ việc.

4.1. Quyền sở hữu và rủi ro hàng hóa là hai khái niệm pháp lý độc lập

Theo quy định của pháp luật thương mại:

Quyền sở hữu hàng hóa xác định ai là chủ sở hữu hợp pháp
Rủi ro hàng hóa xác định ai phải chịu thiệt hại khi hàng hóa bị mất mát, hư hỏng do nguyên nhân khách quan

Do đó, trong nhiều trường hợp:

Quyền sở hữu chưa chuyển nhưng rủi ro đã chuyển
Quyền sở hữu đã chuyển nhưng rủi ro vẫn thuộc bên bán

👉 Luật sư gần tôi nhấn mạnh: Không nên mặc định hai yếu tố này luôn trùng nhau nếu hợp đồng không có thỏa thuận rõ ràng.

4.2. Một số tình huống tranh chấp thường gặp trong thực tế

Trong quá trình tư vấn, luật sư gần tôi thường gặp các trường hợp sau:

Bên mua đã thanh toán đủ tiền nhưng hàng hóa vẫn do bên bán lưu kho, sau đó bị hư hỏng
Hàng hóa bị mất mát trong quá trình vận chuyển, trong khi quyền sở hữu chưa được xác lập
Các bên chỉ quy định thời điểm thanh toán mà không quy định thời điểm chuyển rủi ro
Không thỏa thuận về bảo hiểm hàng hóa khi giao hàng qua bên vận chuyển

Những tình huống này thường dẫn đến tranh chấp kéo dài do mỗi bên diễn giải pháp luật theo hướng có lợi cho mình.

4.3. Khuyến nghị từ luật sư gần tôi để hạn chế rủi ro

Để tránh nhầm lẫn và tranh chấp, Luật sư Gần tôi khuyến nghị:

Quy định riêng biệt điều khoản về chuyển quyền sở hữu và chuyển rủi ro
Xác định rõ mốc thời gian, địa điểm và điều kiện chuyển giao
Gắn nghĩa vụ chịu rủi ro với trách nhiệm bảo quản và mua bảo hiểm hàng hóa
Không sử dụng các điều khoản mẫu chung chung, thiếu cụ thể

📌 Việc làm rõ hai yếu tố này ngay từ đầu sẽ giúp các bên chủ động kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Luật sư gần tôi – Tư vấn thời điểm chuyển quyền sở hữu và rủi ro hàng hóa trong mua bán thương mại (2025)

5. Luật sư gần tôi cảnh báo: Các rủi ro pháp lý phổ biến trong mua bán hàng hóa năm 2025

Trong bối cảnh hoạt động thương mại ngày càng mở rộng, phương thức giao dịch đa dạng và chuỗi cung ứng phức tạp, các rủi ro pháp lý trong mua bán hàng hóa có xu hướng gia tăng. Qua thực tiễn tư vấn và giải quyết tranh chấp, Luật sư Gần tôi nhận thấy nhiều rủi ro xuất phát từ việc các bên chủ quan hoặc thiếu hiểu biết pháp luật.

5.1. Không quy định rõ thời điểm chuyển quyền sở hữu và rủi ro

Đây là rủi ro phổ biến nhất trong các hợp đồng mua bán hàng hóa. Khi hợp đồng chỉ tập trung vào giá cả, số lượng, thời hạn giao hàng mà không quy định rõ mốc chuyển quyền sở hữu và rủi ro, các bên sẽ lúng túng khi xảy ra mất mát, hư hỏng hàng hóa.

👉 Luật sư Gần tôi thường xuyên tiếp nhận các vụ việc mà mỗi bên đều cho rằng mình không phải chịu trách nhiệm.

5.2. Giao hàng qua bên vận chuyển nhưng không thỏa thuận trách nhiệm

Nhiều hợp đồng chỉ ghi nhận “bên bán chịu trách nhiệm giao hàng” mà không làm rõ:

Thời điểm giao cho người vận chuyển
Trách nhiệm bảo quản trong quá trình vận chuyển
Nghĩa vụ mua bảo hiểm hàng hóa

Khi hàng hóa bị hư hỏng, tranh chấp phát sinh do không xác định được bên chịu rủi ro thực tế.

5.3. Không áp dụng hoặc hiểu sai điều kiện giao hàng thương mại

Việc không áp dụng hoặc áp dụng sai các điều kiện giao hàng như FOB, CIF, DDP… khiến các bên hiểu nhầm về:

Thời điểm chuyển rủi ro
Trách nhiệm chi phí vận chuyển
Nghĩa vụ bảo hiểm

👉 Luật sư gần tôi cảnh báo: Việc sử dụng điều kiện giao hàng mà không hiểu rõ nội dung pháp lý tiềm ẩn rủi ro rất lớn.

5.4. Hàng hóa phải đăng ký quyền sở hữu nhưng chưa hoàn tất thủ tục

Nhiều bên cho rằng chỉ cần ký hợp đồng và thanh toán là đã trở thành chủ sở hữu, trong khi đối với một số loại hàng hóa, pháp luật yêu cầu đăng ký quyền sở hữu. Khi xảy ra tranh chấp hoặc bị kê biên tài sản, bên mua có thể chịu thiệt hại nặng nề.

Xem thêm tại: Luật sư Gần tôi – Tư vấn và đại diện tại Tòa bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong vụ án dân sự 2025

Kết luận

Trong mua bán thương mại, việc xác định đúng thời điểm chuyển quyền sở hữu và rủi ro hàng hóa không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố then chốt giúp các bên phòng ngừa tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Thực tiễn cho thấy, phần lớn tranh chấp phát sinh đều xuất phát từ hợp đồng thiếu chặt chẽ hoặc hiểu chưa đúng quy định pháp luật liên quan đến hai vấn đề này.

Trong bối cảnh hoạt động thương mại ngày càng phức tạp năm 2025, việc chủ động tìm đến luật sư gần tôi để được tư vấn ngay từ giai đoạn soạn thảo, rà soát hợp đồng sẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp:

Nhận diện sớm các rủi ro pháp lý tiềm ẩn
Xây dựng điều khoản hợp đồng rõ ràng, phù hợp thực tiễn
Hạn chế tối đa thiệt hại khi xảy ra sự cố ngoài ý muốn

Nếu bạn đang chuẩn bị ký kết hợp đồng mua bán hàng hóa, hoặc đang gặp tranh chấp liên quan đến quyền sở hữu, rủi ro hàng hóa, Luật sư Gần tôi chính là người đồng hành pháp lý đáng tin cậy, giúp bạn đưa ra giải pháp đúng pháp luật và bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả, bền vững.

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 79 16 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)

DỊCH VỤ LUẬT SƯ, LUẬT SƯ DÂN SỰ, Tin tức