Luật sư Gần Tôi – Chia tài sản chung khi ly hôn có tranh chấp: Nguyên tắc và cách giải quyết 2026

Luật sư Gần Tôi -Trong các vụ ly hôn, tranh chấp về tài sản chung là một trong những nguyên nhân khiến quá trình giải quyết kéo dài và phức tạp. Nhiều cặp vợ chồng không thống nhất được đâu là tài sản chung, đâu là tài sản riêng, cũng như cách chia tài sản sao cho công bằng và đúng pháp luật. Đặc biệt, các tài sản có giá trị lớn như nhà đất, tiền tiết kiệm, cổ phần, vốn góp kinh doanh thường là nguồn gốc của mâu thuẫn gay gắt.

Nội dung trang

Pháp luật hôn nhân và gia đình quy định việc chia tài sản chung khi ly hôn không chỉ đơn thuần là chia đôi, mà còn phải xem xét đến công sức đóng góp, hoàn cảnh của mỗi bên và lỗi trong quan hệ hôn nhân. Do đó, để tránh thiệt thòi về quyền lợi, vợ chồng cần hiểu rõ nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn có tranh chấp và cách Tòa án giải quyết trong từng trường hợp cụ thể.

Tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn gồm những gì?

Trước khi giải quyết tranh chấp, việc xác định đúng tài sản chung và tài sản riêng của vợ chồng là bước quan trọng nhất. Trên thực tế, nhiều tranh chấp phát sinh do các bên hiểu không đúng hoặc không chứng minh được nguồn gốc tài sản.

Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm:

Tài sản do vợ, chồng tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, không phân biệt ai là người đứng tên sở hữu
Thu nhập từ lao động, sản xuất, kinh doanh; tiền lương, tiền thưởng và các khoản thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân
Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng của vợ hoặc chồng
Tài sản được thừa kế chung hoặc tặng cho chung
Tài sản khác mà vợ chồng có thỏa thuận là tài sản chung

👉 Nguyên tắc chung là: mọi tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân đều được coi là tài sản chung, trừ trường hợp chứng minh được đó là tài sản riêng.

Tài sản đứng tên một người có phải là tài sản chung không?

Trong nhiều vụ ly hôn, tài sản chỉ đứng tên vợ hoặc chồng, dẫn đến tranh chấp gay gắt về quyền sở hữu. Theo pháp luật:

Việc tài sản đứng tên một người không đồng nghĩa đó là tài sản riêng
Nếu tài sản được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân và không có chứng cứ chứng minh là tài sản riêng, thì vẫn được coi là tài sản chung

Bên cho rằng tài sản đó là tài sản riêng phải có nghĩa vụ:

Chứng minh nguồn tiền hình thành tài sản
Cung cấp giấy tờ hợp pháp như: văn bản tặng cho riêng, di chúc, thỏa thuận tài sản trước hôn nhân…

Nguyên tắc chia tài sản chung khi ly hôn có tranh chấp

Luật sư Gần Tôi cho biết – Khi vợ chồng không thể tự thỏa thuận về việc chia tài sản chung, Tòa án sẽ giải quyết theo các nguyên tắc được quy định tại Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014. Việc chia tài sản không áp dụng cứng nhắc mà được xem xét toàn diện, công bằng và phù hợp với hoàn cảnh thực tế.

1. Nguyên tắc chia đôi nhưng có tính đến nhiều yếu tố

Pháp luật quy định tài sản chung của vợ chồng được chia đôi, tuy nhiên việc “chia đôi” không đồng nghĩa với chia đều tuyệt đối 50/50 trong mọi trường hợp. Tòa án sẽ căn cứ vào nhiều yếu tố để xác định tỷ lệ chia phù hợp cho từng bên.

2. Xem xét công sức đóng góp của mỗi bên

Công sức đóng góp được hiểu là:

Công sức tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung
Thu nhập trực tiếp từ lao động, kinh doanh
Công sức nội trợ, chăm sóc gia đình, nuôi dạy con cái (được pháp luật công nhận như lao động có thu nhập)

👉 Bên có công sức đóng góp nhiều hơn có thể được chia phần tài sản lớn hơn.

3. Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con và bên yếu thế

Khi chia tài sản, Tòa án sẽ ưu tiên:

Bảo vệ quyền lợi của con chưa thành niên hoặc con đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự
Đảm bảo điều kiện sinh hoạt tối thiểu cho bên trực tiếp nuôi con

Điều này giúp hạn chế việc chia tài sản gây ảnh hưởng xấu đến đời sống của con sau ly hôn.

4. Xem xét lỗi của mỗi bên trong quan hệ hôn nhân

Trong trường hợp một bên có lỗi nghiêm trọng như:

Ngoại tình
Bạo lực gia đình
Vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng

Tòa án có thể căn cứ vào mức độ lỗi để chia tài sản cho bên không có lỗi nhiều hơn.

5. Tôn trọng sự thỏa thuận của vợ chồng (nếu có)

Nếu vợ chồng có:

Thỏa thuận về chế độ tài sản trước hôn nhân
Hoặc thỏa thuận hợp pháp về việc chia tài sản khi ly hôn thì Tòa án sẽ ưu tiên công nhận nếu thỏa thuận đó không trái pháp luật và đạo đức xã hội.

Cách Tòa án giải quyết tranh chấp chia tài sản chung khi ly hôn

Khi vợ chồng không đạt được thỏa thuận về việc chia tài sản chung, Tòa án sẽ là cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Quá trình này được thực hiện theo trình tự tố tụng dân sự và căn cứ vào các nguyên tắc của Luật Hôn nhân và Gia đình.

1. Ưu tiên sự thỏa thuận của vợ chồng

Trong quá trình giải quyết ly hôn, Tòa án luôn khuyến khích:

Vợ chồng tự thỏa thuận về việc chia tài sản
Lập văn bản thỏa thuận rõ ràng về tài sản chung, tài sản riêng

Nếu thỏa thuận không vi phạm pháp luật và đạo đức xã hội, Tòa án sẽ công nhận và ghi nhận trong bản án/quyết định ly hôn.

2. Xác định tài sản chung và tài sản riêng

Khi có tranh chấp, Tòa án sẽ:

Xác minh nguồn gốc hình thành tài sản
Xem xét thời điểm tạo lập tài sản (trước hay trong thời kỳ hôn nhân)
Đánh giá chứng cứ do các bên cung cấp

👉 Bên cho rằng tài sản là của riêng mình thì có nghĩa vụ chứng minh.

3. Định giá tài sản tranh chấp

Đối với các tài sản có giá trị lớn hoặc khó phân chia như:

Nhà ở, quyền sử dụng đất
Ô tô, máy móc, tài sản giá trị cao
Cổ phần, vốn góp, doanh nghiệp

Tòa án sẽ tiến hành định giá tài sản thông qua hội đồng định giá để làm căn cứ chia tài sản.

4. Chia tài sản bằng hiện vật hoặc bằng giá trị

Tùy từng loại tài sản, Tòa án có thể:

Chia bằng hiện vật (mỗi bên nhận một phần cụ thể)
Hoặc giao tài sản cho một bên sở hữu và thanh toán lại phần giá trị tương ứng cho bên còn lại

Việc lựa chọn hình thức chia nhằm đảm bảo tính khả thi và ổn định cuộc sống sau ly hôn.

5. Giải quyết nghĩa vụ tài chính và nợ chung

Ngoài tài sản, Tòa án còn xem xét:

Nợ chung của vợ chồng phát sinh trong thời kỳ hôn nhân
Nghĩa vụ tài chính liên quan đến tài sản chung

Việc phân chia nợ chung sẽ căn cứ vào mục đích vay và lợi ích sử dụng khoản vay.

Những tranh chấp tài sản khi ly hôn thường gặp và cách xử lý

Trong quá trình giải quyết ly hôn, tranh chấp tài sản thường phát sinh từ việc khó xác định nguồn gốc, giá trị và quyền sở hữu. Dưới đây là một số dạng tranh chấp phổ biến và hướng xử lý theo quy định pháp luật.

1. Nhà đất đứng tên một người

Nhiều trường hợp nhà đất chỉ đứng tên vợ hoặc chồng, dẫn đến tranh chấp khi ly hôn. Tuy nhiên:

Nếu nhà đất được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân thì vẫn được coi là tài sản chung, trừ khi chứng minh được là tài sản riêng
Việc đứng tên một người không làm thay đổi bản chất tài sản

👉 Bên cho rằng nhà đất là tài sản riêng phải cung cấp chứng cứ hợp pháp chứng minh.

2. Tài sản mua trước hôn nhân nhưng trả góp trong hôn nhân

Đối với tài sản mua trước hôn nhân nhưng:

Việc trả góp được thực hiện bằng thu nhập chung trong thời kỳ hôn nhân

thì phần giá trị tài sản tương ứng với khoản tiền đã trả trong thời kỳ hôn nhân được coi là tài sản chung và sẽ được chia khi ly hôn.

3. Tiền tiết kiệm, tài khoản ngân hàng

Tiền gửi tiết kiệm, tiền trong tài khoản ngân hàng phát sinh trong thời kỳ hôn nhân:

Được xác định là tài sản chung, kể cả tài khoản đứng tên một người
Trường hợp không chứng minh được là tài sản riêng thì đều phải đưa ra chia

4. Cổ phần, vốn góp, doanh nghiệp

Đối với cổ phần, phần vốn góp trong công ty:

Nếu được hình thành trong thời kỳ hôn nhân bằng tài sản chung thì được coi là tài sản chung
Tòa án thường định giá phần vốn góp để chia bằng giá trị, tránh ảnh hưởng đến hoạt động doanh nghiệp

5. Nợ chung của vợ chồng

Nợ chung là các khoản nợ:

Phát sinh trong thời kỳ hôn nhân
Phục vụ nhu cầu chung của gia đình hoặc hoạt động kinh doanh chung

Khi ly hôn, nghĩa vụ trả nợ sẽ được chia tương ứng với phần tài sản mỗi bên được hưởng hoặc theo thỏa thuận.

Vai trò của luật sư trong tranh chấp chia tài sản khi ly hôn

Tranh chấp chia tài sản khi ly hôn thường phức tạp, liên quan đến nhiều loại tài sản và đòi hỏi khả năng chứng minh, lập luận pháp lý chặt chẽ. Luật sư có vai trò quan trọng trong việc:

Phân tích, xác định tài sản chung – tài sản riêng đúng quy định pháp luật
Hướng dẫn thu thập và sử dụng chứng cứ hợp pháp (giấy tờ nhà đất, sao kê ngân hàng, hợp đồng góp vốn…)
Đánh giá công sức đóng góp, lỗi của các bên để bảo vệ quyền lợi tối đa cho thân chủ
Đại diện tham gia tố tụng, tranh luận tại Tòa án nhằm đảm bảo chia tài sản công bằng và đúng luật

Việc có luật sư tham gia ngay từ đầu giúp hạn chế rủi ro pháp lý, tránh kéo dài thời gian giải quyết và bảo vệ tốt nhất quyền lợi về tài sản.

Kết luận

Chia tài sản chung khi ly hôn có tranh chấp là vấn đề phức tạp, không chỉ phụ thuộc vào giá trị tài sản mà còn phải xem xét nguồn gốc hình thành, công sức đóng góp, hoàn cảnh của mỗi bên và lợi ích của con cái. Pháp luật không máy móc chia đôi tài sản mà hướng đến sự công bằng, hợp lý và bảo vệ bên yếu thế.

Việc hiểu rõ các nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn và cách Tòa án giải quyết tranh chấp sẽ giúp các bên chủ động hơn trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình, tránh những thiệt thòi không đáng có.

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh
📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 7916 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)

DỊCH VỤ LUẬT SƯ

Chia tài sản chung khi ly hôn có tranh chấp: Nguyên tắc và cách giải quyết 2026