Luật sư Gần Tôi – Con riêng, con nuôi có được hưởng thừa kế theo pháp luật không?

Luật sư Gần Tôi – Trong thực tế chia di sản thừa kế, đặc biệt khi người chết không để lại di chúc, vấn đề con riêng, con nuôi có được hưởng thừa kế theo pháp luật không thường gây nhiều tranh chấp và hiểu nhầm. Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ quyền thừa kế của con riêng, con nuôi theo quy định pháp luật hiện hành.

1. Con riêng, con nuôi có được hưởng thừa kế theo pháp luật không?

Luật sư Gần Tôi cho biết – Trong các vụ việc chia di sản thừa kế, đặc biệt là trường hợp người chết không để lại di chúc, câu hỏi con riêng, con nuôi có được hưởng thừa kế theo pháp luật không thường gây nhiều băn khoăn và tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự, việc hưởng thừa kế theo pháp luật được xác định dựa trên quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng hợp pháp với người để lại di sản. Do đó, con ruột và con nuôi hợp pháp đều được pháp luật công nhận là người thừa kế theo pháp luật, thuộc hàng thừa kế thứ nhất.

Đối với con riêng, quyền hưởng thừa kế không tự động phát sinh. Con riêng chỉ được hưởng thừa kế theo pháp luật khi có căn cứ pháp lý xác lập quan hệ cha, mẹ – con với người để lại di sản, như quan hệ huyết thống hợp pháp hoặc đã được nhận làm con nuôi theo đúng quy định. Trường hợp chỉ sống chung, được nuôi dưỡng thực tế nhưng không được pháp luật công nhận thì không làm phát sinh quyền thừa kế.

Như vậy, việc con riêng, con nuôi có được hưởng thừa kế theo pháp luật hay không phụ thuộc vào việc pháp luật có công nhận mối quan hệ cha mẹ – con hay không, chứ không căn cứ vào tình cảm hay thời gian chung sống.

2. Quyền thừa kế theo pháp luật của con nuôi

Luật sư Gần Tôi – Theo quy định của pháp luật hiện hành, con nuôi hợp pháp có đầy đủ quyền thừa kế theo pháp luật như con ruột. Khi quan hệ nuôi con nuôi được đăng ký đúng trình tự, thủ tục theo luật định, thì giữa con nuôi và cha mẹ nuôi phát sinh đầy đủ quyền và nghĩa vụ pháp lý, trong đó có quyền thừa kế.

Cụ thể, con nuôi hợp pháp thuộc hàng thừa kế thứ nhất, cùng hàng với:

• Con ruột của người để lại di sản

• Vợ hoặc chồng

• Cha mẹ ruột của người chết

Khi chia di sản thừa kế theo pháp luật, con nuôi và con ruột được hưởng phần di sản bằng nhau, không có sự phân biệt hay ưu tiên.

Tuy nhiên, điều kiện bắt buộc để con nuôi được hưởng thừa kế theo pháp luật là việc nhận nuôi phải hợp pháp. Trường hợp chỉ nuôi dưỡng trên thực tế, không đăng ký nuôi con nuôi theo quy định thì không làm phát sinh quyền thừa kế.

👉 Lưu ý quan trọng:
Con nuôi hợp pháp vẫn có quyền thừa kế đối với cha mẹ ruột, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc các bên có thỏa thuận hợp pháp làm chấm dứt quyền, nghĩa vụ này.

Xem thêm: Luật sư Gần Tôi tư vấn – các dạng tranh chấp bảo hiểm thường gặp hiện nay và hướng xử lý hiệu quả 2026

3. Con riêng có được hưởng thừa kế theo pháp luật trong những trường hợp nào?

Luật sư Gần Tôi – Không giống con nuôi hợp pháp, con riêng không đương nhiên được hưởng thừa kế theo pháp luật của cha dượng hoặc mẹ kế. Việc con riêng có được hưởng di sản hay không phụ thuộc vào việc pháp luật có công nhận quan hệ cha, mẹ – con hay không.

Cụ thể, con riêng chỉ được hưởng thừa kế theo pháp luật trong các trường hợp sau:

3.1. Con riêng là con ruột của người để lại di sản

Nếu con riêng là con ruột hợp pháp của người chết (được ghi nhận trong giấy khai sinh hoặc có quyết định của cơ quan có thẩm quyền xác nhận quan hệ cha, mẹ, con), thì:

• Được xác định là con ruột hợp pháp

• Thuộc hàng thừa kế thứ nhất

• Được hưởng di sản thừa kế như các con khác, không phân biệt con chung hay con riêng

3.2. Con riêng được nhận làm con nuôi hợp pháp

Trường hợp cha dượng hoặc mẹ kế nhận con riêng làm con nuôi hợp pháp, thì:

• Con riêng trở thành con nuôi hợp pháp

• Có đầy đủ quyền thừa kế theo pháp luật

• Được hưởng phần di sản bằng những người thừa kế cùng hàng

3.3. Chỉ có quan hệ nuôi dưỡng, chăm sóc thực tế

Nếu con riêng chỉ sống chung, được nuôi dưỡng, chăm sóc nhưng không có căn cứ pháp lý xác lập quan hệ cha mẹ – con, thì:

• Không thuộc hàng thừa kế theo pháp luật

• Không có quyền hưởng di sản thừa kế

Trường hợp này thường là nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp thừa kế giữa con riêng và gia đình cha dượng, mẹ kế.

Xem thêm: Luật sư Gần Tôi – Bán hàng online trên Facebook, Shopee, TikTok có phải nộp thuế không?

4. Con riêng, con nuôi có được hưởng thừa kế ngang bằng con ruột không?

Một trong những băn khoăn phổ biến khi chia di sản thừa kế theo pháp luật là con riêng, con nuôi có được hưởng phần di sản ngang bằng con ruột hay không. Câu trả lời phụ thuộc vào tư cách pháp lý của từng đối tượng.

Đối với con nuôi hợp pháp, pháp luật quy định rõ không có sự phân biệt giữa con nuôi và con ruột trong việc hưởng thừa kế theo pháp luật. Khi cùng thuộc hàng thừa kế thứ nhất, con nuôi được hưởng phần di sản bằng với con ruột, không phụ thuộc vào thời gian được nhận nuôi hay mối quan hệ tình cảm thực tế.

Đối với con riêng, chỉ khi con riêng có đủ căn cứ pháp lý để được công nhận là con của người để lại di sản (con ruột hợp pháp hoặc con nuôi hợp pháp), thì mới:

• Được xác định là người thừa kế theo pháp luật

• Được hưởng phần di sản bằng những người thừa kế cùng hàng

Ngược lại, nếu con riêng không có tư cách người thừa kế theo pháp luật, thì sẽ không được hưởng di sản, dù đã sống chung hoặc được chăm sóc trong thời gian dài.

Như vậy, pháp luật chỉ căn cứ vào quan hệ pháp lý, không căn cứ vào cảm tình hay công sức nuôi dưỡng, để xác định việc chia di sản thừa kế theo pháp luật.

5. Tranh chấp thừa kế thường gặp liên quan đến con riêng, con nuôi

Trong thực tế, các vụ tranh chấp thừa kế liên quan đến con riêng, con nuôi xảy ra khá phổ biến, nhất là khi người để lại di sản không lập di chúc hoặc quan hệ gia đình phức tạp. Một số dạng tranh chấp thường gặp gồm:

5.1. Tranh chấp về tư cách người thừa kế

Đây là tranh chấp phổ biến nhất, xoay quanh việc:

• Con riêng có được coi là con ruột hợp pháp hay không

• Việc nhận con nuôi có được đăng ký hợp pháp hay chỉ là nuôi dưỡng thực tế

Nếu không có giấy tờ pháp lý chứng minh quan hệ cha mẹ – con, con riêng hoặc con nuôi thực tế thường không được công nhận là người thừa kế theo pháp luật.

5.2. Tranh chấp giữa con ruột và con nuôi

Trong một số trường hợp, con ruột không đồng ý chia di sản cho con nuôi, cho rằng con nuôi không có quyền hưởng thừa kế. Tuy nhiên, nếu con nuôi là con nuôi hợp pháp, thì pháp luật bảo đảm quyền thừa kế ngang bằng với con ruột.

5.3. Tranh chấp về phần di sản được hưởng

Ngay cả khi đã được công nhận là người thừa kế, các bên vẫn có thể phát sinh tranh chấp liên quan đến:

• Cách xác định khối di sản

• Tỷ lệ phân chia di sản

• Công sức đóng góp, quản lý, bảo quản di sản

Các tranh chấp này thường phải được giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải hoặc Tòa án.

6. Hướng giải quyết và lưu ý pháp lý khi chia thừa kế có con riêng, con nuôi

Khi chia di sản thừa kế theo pháp luật có liên quan đến con riêng, con nuôi, việc xác định đúng tư cách người thừa kế là yếu tố quan trọng nhất để tránh tranh chấp kéo dài.

Trước hết, các bên cần xác lập và kiểm tra đầy đủ giấy tờ pháp lý chứng minh quan hệ cha mẹ – con, như: giấy khai sinh, quyết định công nhận nuôi con nuôi, bản án hoặc quyết định của Tòa án về việc xác định quan hệ huyết thống. Đây là căn cứ trực tiếp để xác định quyền hưởng di sản thừa kế theo pháp luật.

Trong trường hợp phát sinh tranh chấp, các bên nên ưu tiên thương lượng và hòa giải trên cơ sở tôn trọng quy định pháp luật. Nếu không đạt được thỏa thuận, người có quyền lợi liên quan có thể khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết việc chia di sản thừa kế theo pháp luật.

Để hạn chế rủi ro và mâu thuẫn trong g

ia đình, người có tài sản nên:

• Lập di chúc hợp pháp để thể hiện rõ ý chí phân chia di sản

• Thực hiện đăng ký nuôi con nuôi hợp pháp khi có quan hệ nuôi dưỡng

• Hoàn thiện hồ sơ pháp lý về quan hệ cha mẹ – con

👉 Kết luận:
Con nuôi hợp pháp được hưởng thừa kế theo pháp luật như con ruột; con riêng chỉ được hưởng thừa kế khi có căn cứ pháp lý hợp lệ. Việc chủ động tuân thủ quy định pháp luật là cách tốt nhất để đảm bảo quyền lợi cho các bên và tránh tranh chấp phát sinh.

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh

📍 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 7916 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)