1. Quyền nuôi con sau ly hôn được pháp luật quy định như thế nào?

Ly hôn không chỉ chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng mà còn kéo theo nhiều vấn đề pháp lý khác, trong đó tranh chấp quyền nuôi con là nội dung được quan tâm nhiều nhất.

Trong thực tế, rất nhiều cha mẹ cho rằng:

• Con muốn ở với ai thì sẽ được ở với người đó;
• Chỉ cần con đồng ý là Tòa án giao con cho người được chọn;
• Trẻ đủ 18 tuổi mới được tự quyết định nơi ở;
• Con dưới 18 tuổi hoàn toàn không có quyền bày tỏ nguyện vọng.

Những cách hiểu này chưa hoàn toàn chính xác.

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có đầy đủ quyền và nghĩa vụ đối với con chung.

Việc ly hôn không làm chấm dứt:

• Nghĩa vụ chăm sóc;
• Nghĩa vụ nuôi dưỡng;
• Nghĩa vụ giáo dục;
• Nghĩa vụ cấp dưỡng.

Do đó, khi giải quyết ly hôn, Tòa án phải xem xét đồng thời:

• Quyền lợi của con;
• Điều kiện của cha;
• Điều kiện của mẹ;
• Nguyện vọng của trẻ (trong trường hợp luật quy định).

Nguyên tắc cao nhất mà Tòa án áp dụng là:

Bảo đảm quyền lợi mọi mặt của con chưa thành niên.

Điều này có nghĩa:

Tòa án không ưu tiên cha hay mẹ.

Tòa án cũng không ưu tiên người có thu nhập cao nhất.

Tòa án càng không quyết định dựa trên cảm tính.

Mọi quyết định đều phải hướng đến mục tiêu cuối cùng là bảo vệ tốt nhất quyền lợi của trẻ em.

---

2. Con từ bao nhiêu tuổi được quyền chọn sống với cha hoặc mẹ?

Theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014:

Nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.

Như vậy:

Mốc tuổi quan trọng là từ đủ 07 tuổi

Tòa án phải tiến hành ghi nhận và xem xét nguyện vọng của trẻ khi quyết định người trực tiếp nuôi dưỡng.

Tuy nhiên cần đặc biệt lưu ý: Pháp luật không quy định con từ đủ 07 tuổi được toàn quyền quyết định sống với ai.

Luật chỉ quy định: Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con.

=> Đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau.

Ví dụ:

Một bé gái 10 tuổi muốn sống với cha.

Nhưng người cha:

• Không có nơi ở ổn định;
• Thường xuyên uống rượu;
• Không có khả năng chăm sóc con.

Trong khi người mẹ:

• Có công việc ổn định;
• Có điều kiện học tập tốt cho con;
• Có thời gian chăm sóc con.

Khi đó, dù đứa trẻ muốn sống với cha thì Tòa án vẫn có thể giao con cho mẹ.

---

3. Ý kiến của con có bắt buộc Tòa án phải làm theo không?

Câu trả lời là: Không.

Đây là điểm mà nhiều người nhầm lẫn nhất.

Trong các vụ án ly hôn, không ít phụ huynh cho rằng: “Con tôi muốn ở với tôi nên chắc chắn tôi sẽ được quyền nuôi con.” => Quan điểm này hoàn toàn không chính xác.

Tòa án chỉ xem xét nguyện vọng của trẻ như một căn cứ tham khảo quan trọng.

Ngoài nguyện vọng của con, Tòa án còn xem xét:

3.1. Điều kiện kinh tế

Bao gồm:

• Thu nhập hàng tháng;
• Công việc;
• Tài sản;
• Chỗ ở.

3.2. Điều kiện tinh thần

Bao gồm:

• Thời gian chăm sóc con;
• Sự gắn bó giữa cha mẹ và con;
• Môi trường sống;
• Khả năng giáo dục.

3.3. Tư cách đạo đức

Ví dụ:

• Có tiền án;
• Nghiện ma túy;
• Cờ bạc;
• Bạo lực gia đình.

3.4. Điều kiện học tập

Tòa án cũng xem xét:

• Trường học;
• Việc đi lại;
• Môi trường phát triển.

Do đó, nguyện vọng của con chỉ là một trong nhiều yếu tố để Tòa án cân nhắc.

---

4. Vì sao pháp luật quy định phải xem xét nguyện vọng của con?

Quy định này xuất phát từ nguyên tắc bảo vệ quyền trẻ em.

Trẻ em không phải là “tài sản” của cha hoặc mẹ.

Trẻ em là chủ thể có quyền.

Trong đó có quyền:

• Được lắng nghe;
• Được bày tỏ ý kiến;
• Được tham gia vào các quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống của mình.

Khi trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên, pháp luật cho rằng trẻ đã có khả năng nhận thức nhất định về:

• Nơi ở;
• Người chăm sóc;
• Môi trường học tập;
• Cuộc sống hằng ngày.

Do đó, việc lắng nghe ý kiến của trẻ là cần thiết.

Quy định này cũng phù hợp với các nguyên tắc của:

Liên Hợp Quốc và Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền trẻ em mà Việt Nam là quốc gia thành viên.

---

5. Trường hợp con dưới 07 tuổi thì giải quyết thế nào?

Đối với trẻ dưới 07 tuổi:

Tòa án không bắt buộc phải lấy ý kiến của trẻ.

Lý do là:

Ở độ tuổi này trẻ chưa đủ khả năng nhận thức đầy đủ về:

• Điều kiện sống;
• Khả năng nuôi dưỡng;
• Lợi ích lâu dài.

Do đó, Tòa án sẽ tập trung xem xét điều kiện của cha và mẹ.

---

Trẻ dưới 36 tháng tuổi

Đây là trường hợp đặc biệt.

Khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình quy định:

Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp:

• Mẹ không đủ điều kiện chăm sóc;
• Cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Đây là nguyên tắc được áp dụng rất phổ biến trong thực tiễn xét xử.

Ví dụ:

Con mới:

• 6 tháng tuổi;
• 1 tuổi;
• 2 tuổi.

Thông thường Tòa án sẽ ưu tiên giao cho mẹ nuôi.

---

6. Trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên được lấy ý kiến như thế nào?

Nhiều người nghĩ rằng:

Tòa sẽ gọi con lên phòng xử án và hỏi trực tiếp.

Thực tế không phải lúc nào cũng như vậy.

Để bảo vệ tâm lý của trẻ em, Tòa án thường áp dụng nhiều hình thức linh hoạt.

Ghi nhận ý kiến riêng

Thẩm phán có thể:

• Làm việc riêng với trẻ;
• Không có mặt cha mẹ;
• Không gây áp lực tâm lý.

Điều này giúp trẻ bày tỏ ý kiến trung thực hơn.

---

Lập biên bản ghi nhận nguyện vọng

Sau khi trao đổi với trẻ, Tòa án sẽ lập biên bản.

Biên bản thể hiện:

• Trẻ muốn sống với ai;
• Lý do lựa chọn;
• Các thông tin liên quan.

---

Bảo đảm bí mật thông tin

Trong nhiều trường hợp:

Tòa án hạn chế công khai nội dung làm việc với trẻ để tránh:

• Áp lực tâm lý;
• Mâu thuẫn gia đình;
• Tác động tiêu cực từ cha mẹ.

---

7. Những yếu tố Tòa án xem xét khi giao con cho cha hoặc mẹ

Ngoài ý kiến của con, Tòa án còn đánh giá toàn diện nhiều yếu tố khác.

Điều kiện kinh tế

Ví dụ:

• Mức thu nhập;
• Công việc ổn định;
• Nhà ở.

Tuy nhiên:

Người có thu nhập cao hơn chưa chắc được quyền nuôi con.

---

Điều kiện chăm sóc

Ví dụ:

• Có thời gian đưa đón con;
• Có người hỗ trợ chăm sóc;
• Có khả năng giáo dục.

---

Môi trường sống

Bao gồm:

• Trường học;
• Khu dân cư;
• Điều kiện sinh hoạt.

---

Sự gắn bó thực tế

Ví dụ:

Từ nhỏ đến lớn con chủ yếu sống cùng mẹ.

Mẹ là người:

• Chăm sóc;
• Dạy học;
• Đưa đón.

Yếu tố này thường được Tòa án đánh giá rất cao.

---

8. Ý kiến của con và quyền quyết định của Tòa án

Điểm quan trọng nhất cần nhớ là:

Nguyện vọng của con không đồng nghĩa với quyền quyết định cuối cùng.

Người có quyền quyết định cuối cùng vẫn là Tòa án.

Nếu Tòa án nhận thấy:

Nguyện vọng của trẻ không phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ thì Tòa án có thể đưa ra quyết định khác.

Điều này nhằm tránh trường hợp:

• Cha hoặc mẹ tác động tâm lý;
• Mua chuộc tình cảm;
• Xúi giục con lựa chọn theo ý mình.

---

9. Những hiểu lầm phổ biến về quyền lựa chọn của con

Hiểu lầm thứ nhất

Con đủ 07 tuổi thì muốn ở với ai cũng được.

→ Sai.

Tòa án chỉ xem xét nguyện vọng.

---

Hiểu lầm thứ hai

Con muốn ở với cha thì mẹ chắc chắn mất quyền nuôi.

→ Sai.

Tòa án đánh giá nhiều yếu tố khác nhau.

---

Hiểu lầm thứ ba

Thu nhập cao hơn chắc chắn thắng kiện.

→ Sai.

Điều kiện tinh thần cũng rất quan trọng.

---

Hiểu lầm thứ tư

Chỉ cần con ký giấy xác nhận là đủ.

→ Sai.

Tòa án sẽ trực tiếp xác minh nguyện vọng của trẻ.

---

Hiểu lầm thứ năm

Người không nuôi con sẽ mất mọi quyền đối với con.

→ Sai.

Cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con vẫn có:

• Quyền thăm nom;
• Quyền chăm sóc;
• Quyền giáo dục;
• Quyền theo dõi việc học tập của con.

10. Khi nào Tòa án giao con cho cha dù con muốn sống với mẹ?

Trong thực tiễn giải quyết các vụ án ly hôn, không phải lúc nào nguyện vọng của con cũng là căn cứ quyết định cuối cùng.

Có nhiều trường hợp trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên bày tỏ mong muốn sống với mẹ nhưng Tòa án vẫn quyết định giao con cho cha trực tiếp nuôi dưỡng.

Điều này thường xảy ra khi người mẹ không đáp ứng được các điều kiện cần thiết để bảo đảm sự phát triển toàn diện của trẻ.

Mẹ không có điều kiện chăm sóc con

Ví dụ:

• Không có nơi ở ổn định;
• Không có nguồn thu nhập bảo đảm cuộc sống tối thiểu;
• Thường xuyên phải đi làm xa.

Trong trường hợp này, dù trẻ muốn ở với mẹ nhưng Tòa án vẫn phải cân nhắc quyền lợi lâu dài của trẻ.

---

Mẹ có hành vi ảnh hưởng đến sự phát triển của con

Chẳng hạn:

• Thường xuyên sử dụng ma túy;
• Nghiện rượu;
• Cờ bạc;
• Có hành vi bạo lực.

Những yếu tố này có thể khiến Tòa án nhận định môi trường sống cùng mẹ không bảo đảm an toàn cho trẻ.

---

Mẹ không trực tiếp chăm sóc con

Trên thực tế có trường hợp:

Người mẹ giành quyền nuôi con nhưng sau đó:

• Gửi con cho ông bà nuôi;
• Không trực tiếp chăm sóc;
• Không quan tâm việc học hành của con.

Nếu tranh chấp xảy ra, đây là yếu tố bất lợi rất lớn cho người mẹ.

---

11. Khi nào Tòa án giao con cho mẹ dù con muốn sống với cha?

Ngược lại, cũng có nhiều trường hợp trẻ mong muốn sống với cha nhưng Tòa án vẫn giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng.

Cha thường xuyên vắng nhà

Ví dụ:

• Làm việc theo ca dài ngày;
• Đi công tác thường xuyên;
• Làm việc trên tàu biển;
• Làm việc ở nước ngoài.

Khi đó, dù điều kiện kinh tế tốt nhưng khả năng trực tiếp chăm sóc con lại hạn chế.

---

Cha có lối sống không lành mạnh

Bao gồm:

• Cờ bạc;
• Rượu chè;
• Bạo lực gia đình;
• Quan hệ xã hội phức tạp.

Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống và giáo dục trẻ.

---

Con bị tác động tâm lý

Có những trường hợp cha hoặc mẹ:

• Mua quà;
• Hứa hẹn vật chất;
• Nói xấu người còn lại.

Mục đích là khiến con lựa chọn theo ý mình.

Nếu Tòa án phát hiện dấu hiệu này thì nguyện vọng của trẻ có thể không được đánh giá cao.

---

12. Tòa án đánh giá điều kiện kinh tế như thế nào?

Nhiều người cho rằng:

Ai có thu nhập cao hơn sẽ được quyền nuôi con.

Đây là một quan niệm sai lầm khá phổ biến.

Thu nhập chỉ là một yếu tố

Tòa án sẽ xem xét:

• Mức lương;
• Nghề nghiệp;
• Tài sản;
• Nhà ở.

Tuy nhiên đây chỉ là một phần của quá trình đánh giá.

---

Không phải người giàu hơn luôn thắng

Ví dụ:

Người cha:

• Thu nhập 50 triệu đồng/tháng;
• Thường xuyên đi công tác.

Người mẹ:

• Thu nhập 15 triệu đồng/tháng;
• Có nhiều thời gian chăm sóc con.

Trong nhiều trường hợp, người mẹ vẫn có thể được giao quyền nuôi con.

---

Đủ điều kiện không đồng nghĩa với giàu có

Pháp luật không yêu cầu cha hoặc mẹ phải có thu nhập quá cao.

Chỉ cần bảo đảm:

• Ăn ở;
• Học tập;
• Chăm sóc y tế;
• Môi trường phát triển lành mạnh.

---

13. Tòa án đánh giá điều kiện tinh thần như thế nào?

Nếu điều kiện kinh tế là yếu tố vật chất thì điều kiện tinh thần lại là yếu tố vô cùng quan trọng.

Thời gian chăm sóc con

Tòa án sẽ xem xét:

• Ai thường xuyên đưa đón con;
• Ai chăm sóc khi con bệnh;
• Ai tham gia các hoạt động học tập.

---

Sự gắn bó giữa cha mẹ và con

Ví dụ:

Từ nhỏ đến lớn con sống cùng mẹ.

Mẹ là người:

• Chăm sóc hằng ngày;
• Dạy học;
• Đồng hành trong cuộc sống.

Đây là lợi thế rất lớn khi tranh chấp quyền nuôi con.

---

Môi trường giáo dục

Tòa án cũng đánh giá:

• Điều kiện học tập;
• Quan hệ gia đình;
• Sự ổn định tâm lý của trẻ.

---

14. Con từ đủ 07 tuổi có bắt buộc phải ra Tòa không?

Nhiều phụ huynh lo lắng rằng:

Con sẽ phải tham gia phiên tòa và đối diện với cha mẹ.

Trên thực tế, điều này thường không xảy ra.

Tòa án ưu tiên bảo vệ tâm lý trẻ em

Thông thường:

• Trẻ không phải tham gia phiên tòa công khai;
• Không phải đối chất với cha hoặc mẹ;
• Không phải trả lời trước đông người.

---

Lấy lời khai tại nơi phù hợp

Tùy từng trường hợp:

Thẩm phán có thể:

• Làm việc tại Tòa án;
• Làm việc tại trường học;
• Làm việc tại nơi cư trú.

Mục tiêu là tạo môi trường thoải mái nhất cho trẻ.

---

15. Có được ghi âm hoặc quay video khi lấy ý kiến của con không?

Pháp luật hiện hành không cấm việc ghi nhận ý kiến của trẻ bằng các hình thức phù hợp.

Tuy nhiên:

Việc ghi âm hoặc ghi hình thường do cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện theo quy định.

Cha hoặc mẹ không được tự ý gây áp lực hoặc ép buộc trẻ ghi hình theo ý mình.

---

16. Con trên 15 tuổi có được tự quyết định nơi ở không?

Đây là câu hỏi thường gặp.

Nhiều người cho rằng:

Con từ 15 tuổi trở lên sẽ được tự quyết định hoàn toàn.

Thực tế pháp luật không quy định như vậy.

Mốc tuổi luật định vẫn là từ đủ 07 tuổi

Tòa án phải xem xét nguyện vọng của trẻ từ đủ 07 tuổi.

Tuy nhiên:

Dù trẻ 10 tuổi, 15 tuổi hay 17 tuổi thì quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Tòa án.

---

Ý kiến của trẻ lớn tuổi thường có giá trị cao hơn

Trong thực tế xét xử:

Ý kiến của trẻ:

• 15 tuổi;
• 16 tuổi;
• 17 tuổi

thường được Tòa án đánh giá rất cao vì trẻ đã có nhận thức tương đối đầy đủ.

Tuy nhiên vẫn phải bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ.

---

17. Cha mẹ có được thỏa thuận người nuôi con không?

Câu trả lời là có.

Pháp luật luôn khuyến khích các bên tự thỏa thuận.

Thuận tình ly hôn

Trong trường hợp thuận tình ly hôn:

Cha mẹ có thể thỏa thuận:

• Người trực tiếp nuôi con;
• Mức cấp dưỡng;
• Thời gian thăm nom.

Nếu thỏa thuận phù hợp với lợi ích của con thì Tòa án sẽ công nhận.

---

Tòa án vẫn có quyền xem xét

Ngay cả khi cha mẹ đã thống nhất:

Nếu nội dung thỏa thuận ảnh hưởng đến quyền lợi của trẻ thì Tòa án vẫn có thể không chấp nhận.

Xem thêm tại: Luật sư Gần tôi – Ly hôn với người đang ở nước ngoài thực hiện ra sao? Thủ tục, hồ sơ và những lưu ý quan trọng 2026

Kết luận

Khi giải quyết ly hôn có tranh chấp về quyền nuôi con, vấn đề “con từ bao nhiêu tuổi được quyền chọn sống với cha hoặc mẹ” luôn là nội dung được nhiều bậc phụ huynh quan tâm. Theo quy định của Luật Hôn nhân và Gia đình hiện hành, trẻ em từ đủ 07 tuổi trở lên có quyền bày tỏ nguyện vọng về việc muốn sống cùng cha hoặc mẹ sau khi cha mẹ ly hôn. Tuy nhiên, cần hiểu rằng đây chỉ là một trong những căn cứ để Tòa án xem xét, chứ không phải yếu tố duy nhất quyết định người trực tiếp nuôi con.

Nếu đang gặp tranh chấp quyền nuôi con hoặc cần tư vấn về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, cha mẹ nên tìm hiểu kỹ quy định pháp luật hoặc tham khảo ý kiến của luật sư để bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của mình cũng như của con trẻ.

Thông tin liên hệ:

Văn phòng Luật sư Châu Đốc – Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh📍

 Địa chỉ: 92/49/7/20 Nguyễn Thị Chạy, khu phố Chiêu Liêu, Phường Dĩ An, Thành phố Hồ Chí Minh.
📞 Điện thoại: 0987 7916 32
✉️ Email: luattamduc.law@gmail.com
🌐 Website: luatsugantoi.vn
📘 Facebook: Luật sư Dân sự
🎵 TikTok: @luatsutuvantphcm
📍 Google Maps: Xem bản đồ
🕐 Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7 (8:00 – 17:00)